απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.11.5

Ο. Ελύτης, Ο Ύπνος των Γενναίων

Ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη από τη συλλογή «Έξι και Μία Τύψεις για τον Ουρανό»: αρχίζει από τους νεκρούς του πολέμου του '40 και τους μεταμορφώνει, υμνώντας τη θυσία και την αρετή τους.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Έξι και Μία Τύψεις για τον Ουρανό» και γράφτηκε σε δύο παραλλαγές· το βιβλίο δίνει τη μία, σε 19 αριθμημένες ενότητες.
  2. Αρχή: εικόνες των νεκρών του πολέμου, πεσμένων στο χώμα· οι στίχοι της παρένθεσης θυμίζουν την «Γκέρνικα» του Πικάσο.
  3. Ο Καιρός, η κρίσιμη στιγμή, τους απαλλάσσει· η μία φτερούγα του είναι ο θνητός χρόνος, η άλλη η αιωνιότητα.
  4. Το αίμα που χύθηκε από πάντα για έναν καλύτερο κόσμο γεννά έναν νέο ήλιο: το φως ως καρπός των αγώνων και των θυσιών.
  5. Ακολουθεί μια νέα κοσμογονία: η πλάση αποκαθίσταται και καθαίρεται, και οι νεκροί γίνονται καλλιεργητές του ουρανού, σε χρόνο χωρίς ηλικία.
  6. Μια σταγόνα καθαρό νερό γίνεται η Αρετή, ένα λιγνό αγοροκόριτσο που κατεβαίνει τη μέρα όπου οι άνθρωποι έκαναν κακό από άγνοια και παλεύει να κάνει το σκοτάδι φως.
  7. Τη νύχτα η Αρετή καταφεύγει στο βουνό· η άχνα των κοιλάδων είναι η νοσταλγία που βγαίνει από τον ύπνο των γενναίων.

Πρόσωπα

Οδυσσέας Ελύτης
ο ποιητής, που εμπνέεται από τον πόλεμο του '40
οι Γενναίοι
οι νεκροί του πολέμου που αποθεώνονται
η Αρετή
λιγνό αγοροκόριτσο που μάχεται το σκοτάδι
Πάμπλο Πικάσο
ζωγράφος της «Γκέρνικα»

Όροι

παραλλαγή
μία από τις δύο μορφές του ποιήματος
«Έξι και Μία Τύψεις για τον Ουρανό»
η συλλογή του ποιήματος
«Γκέρνικα»
πίνακας που θυμίζουν οι πρώτοι στίχοι
Καιρός
η κρίσιμη στιγμή, ο χρόνος του θνητού
η πιο κόκκινη φτερούγα
η θνητή, φθαρτή ζωή
η άλλη φτερούγα
η αιωνιότητα και η αθανασία
«το νυν και το αεί»
το τώρα και το πάντα
αμνημόνευτο αίμα
όσο αίμα χύθηκε για καλύτερο κόσμο
νέος ήλιος
το φως που γεννούν οι αγώνες και οι θυσίες
αποχρησμοδοτούσε
ξεκαθάριζε, διέλυε
κοσμογονία
η γέννηση ενός νέου κόσμου
γδικιωμένα αισθήματα
η πλάση αποκαθίσταται και καθαίρεται
χωρικοί του γαλάζιου
οι νεκροί ως καλλιεργητές του ουρανού
μελανουργώ
κάνω κακό, παράλογα ή από άγνοια
αποθέωση
η εξύψωση των νεκρών σε δόξα
προσωποποίηση
έννοια που παίρνει ανθρώπινη μορφή

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιο είναι το θέμα του ποιήματος «Ο Ύπνος των Γενναίων»;

Οι νεκροί του πολέμου, οι «γενναίοι». Ο ποιητής τους βλέπει, τους μεταμορφώνει και παρακολουθεί την αποθέωσή τους, υμνώντας έτσι τη θυσία και την αρετή τους. Αφετηρία είναι οι εμπειρίες του από τον πόλεμο του '40.

Ποιον πίνακα θυμίζουν οι πρώτοι στίχοι;

Τα σχόλια του βιβλίου λένε ότι οι στίχοι μέσα στην παρένθεση, με τον νεκρό και το ξεκοιλιασμένο άλογο, ανακαλούν την «Γκέρνικα» του Πικάσο.

Τι συμβολίζουν οι δύο φτερούγες του Καιρού;

Η μία, η πιο κόκκινη, είναι ο θνητός χρόνος της ζωής· η άλλη, που κινείται στο διάστημα, η αιωνιότητα και η αθανασία. Μαζί δίνουν όλη τη διάσταση της ζωής, το φθαρτό και το άφθαρτο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.