απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.4.2

Κ. Γ. Καρυωτάκης, Στο άγαλμα της Ελευθερίας που φωτίζει τον κόσμο

Σατιρικό ποίημα του Καρυωτάκη από τα «Ελεγεία και σάτιρες» (1927): απευθύνεται στο άγαλμα της Ελευθερίας της Νέας Υόρκης και καταγγέλλει ότι η ελευθερία έγινε εμπόρευμα, ενώ οι απλοί άνθρωποι τη νοσταλγούν μέσα στη λύπη τους.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 220 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Από τα λίγα ποιήματα του Καρυωτάκη με πολιτικό ενδιαφέρον· ανήκει στη συλλογή «Ελεγεία και σάτιρες» (1927).
  2. Τρεις εξάστιχες στροφές, καθεμία με αποστροφή προς την Ελευθερία στην αρχή.
  3. Α΄ στροφή: το στέμμα του αγάλματος σκίζει τον ουρανό, το φως του τυφλώνει χωρίς να ζεσταίνει, και οι Αμερικανοί μετρούν την αξία του σε δολάρια.
  4. Β΄ στροφή: η Ελευθερία θα πουληθεί σε εμπόρους και οι επόμενες γενιές θα τη συγκρίνουν με το αλλοιωμένο πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι.
  5. Γ΄ στροφή: τη νοσταλγούν οι ερημωμένοι και οι λυπημένοι, όσοι ζουν χωρίς αναγνώριση, σαν νεκροί.
  6. Στιχουργικά ο Καρυωτάκης σπάει τους κανόνες: μεικτά μέτρα, διασκελισμοί, παρατονισμοί, όπως σημειώνει ο Τέλλος Άγρας στο εισαγωγικό σημείωμα.
  7. Η σάτιρα, η πικρή ειρωνεία και η απαισιοδοξία είναι γνωρίσματα της ώριμης ποίησής του.

Πρόσωπα

Κώστας Γ. Καρυωτάκης
ποιητής (1896-1928), εκφραστής της γενιάς του 1920
η Ελευθερία
προσωποποιημένη στο άγαλμα της Νέας Υόρκης
Ντόριαν Γκρέι
ήρωας του Ουάιλντ, το πορτρέτο του δείχνει τη διαφθορά
Τέλλος Άγρας
ποιητής και κριτικός που σχολίασε τη μετρική του
Βάσος Βαρίκας
κριτικός που βλέπει αυθορμητισμό στον στίχο του

Όροι

σάτιρα
επικριτικός λόγος με ειρωνεία και χλεύη
σαρκασμός
πικρή, δηκτική ειρωνεία
αποστροφή
ο λόγος στρέφεται σε πρόσωπο ή ιδέα
προσωποποίηση
ιδέα ή πράγμα με ανθρώπινες ιδιότητες
διασκελισμός
η φράση συνεχίζει στον επόμενο στίχο
παρατονισμός
ο τόνος της λέξης αντίθετος στο μέτρο
υπερούσιος
θεϊκός
κονσόρτσιο
προσωρινή ένωση επιχειρήσεων
καθιέρωσις
επίσημη αναγνώριση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Σε ποιον απευθύνεται το ποίημα;

Στο άγαλμα της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη, που προσωποποιεί την ίδια την Ελευθερία. Ο ποιητής την καλεί με το όνομά της στην αρχή κάθε στροφής.

Τι καταγγέλλει ο Καρυωτάκης;

Ότι η ελευθερία εκτιμάται με χρήμα: οι Αμερικανοί λογαριάζουν την αξία του μετάλλου της και έμποροι και κονσόρτσια θα την αγοράσουν. Την παρομοιάζει με το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι, που δείχνει τις αμαρτίες που κρύβει η ωραία εικόνα.

Πού στρέφεται η τρίτη στροφή;

Από την πολιτική σάτιρα περνά στο προσωπικό: την ελευθερία τη νοσταλγούν ερημωμένα τοπία και άνθρωποι που δέχονται τη λύπη ως βραβείο του αγώνα τους και ζουν σαν ανεπίσημοι νεκροί. Κατά τις ερωτήσεις του βιβλίου, ο σαρκασμός καταλήγει σε παραδοχή ήττας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.