απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.2.1

Α. Παπαδιαμάντης, Η Φόνισσα

Αποσπάσματα από τη νουβέλα του Παπαδιαμάντη (1903): η γριά Χαδούλα, η Φραγκογιαννού, ξαγρυπνά δίπλα σε ένα άρρωστο βρέφος, καταλήγει στην ιδέα ότι οι φτωχές κόρες είναι βάσανο και αρχίζει να σκοτώνει μικρά κορίτσια.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 120 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Εκτενές διήγημα (νουβέλα), που πρωτοδημοσιεύτηκε σε συνέχειες το 1903 στο περιοδικό Παναθήναια· ο συγγραφέας το ονόμασε «κοινωνικόν μυθιστόρημα».
  2. Κεφ. Α΄: η Χαδούλα ξαγρυπνά στο λίκνο της άρρωστης νεογέννητης εγγονής της και ανασκοπεί μια ζωή που πέρασε υπηρετώντας τους άλλους.
  3. Κεφ. Β΄: τις νύχτες του Ιανουαρίου ο νους της γυρίζει στη φτώχεια, στις προίκες, στα βάσανα των κοριτσιών και ψηλώνει προς την ιδέα ότι πρέπει να λιγοστέψουν.
  4. Κεφ. Θ΄: γυρίζοντας από ένα ερημοκλήσι, περνά από τον κήπο του Γιάννη του Περιβολά και πνίγει δύο κοριτσάκια στο πηγάδι.
  5. Κεφ. ΙΗ΄: καταδιωκόμενη περνά ένα επικίνδυνο βράχινο πέρασμα και στο τέλος πνίγεται στη θάλασσα.
  6. Ο συγγραφέας ζωγραφίζει με ρεαλισμό το νησί, την κοινωνία και τις οικονομικές πιέσεις, και ταυτόχρονα το σκοτεινό εσωτερικό μιας ψυχής.
  7. Γλώσσα: καθαρεύουσα στην αφήγηση, δημοτική με ιδιώματα της Σκιάθου στους διαλόγους. Μελετητές βλέπουν απηχήσεις από το «Έγκλημα και Τιμωρία».

Πρόσωπα

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
πεζογράφος (1851-1911) από τη Σκιάθο, κορυφή της ηθογραφίας
Χαδούλα (Φραγκογιαννού)
γερόντισσα που γίνεται φόνισσα μικρών κοριτσιών
η λεχώνα κόρη
η μητέρα του άρρωστου βρέφους
Κρινιώ
η μικρότερη κόρη της Χαδούλας
Γιάννης ο Περιβολάς
κηπουρός στου οποίου το πηγάδι πνίγονται τα κορίτσια
ο χωροφύλακας
την καταδιώκει ως το τέλος

Όροι

νουβέλα
εκτενές διήγημα, μικρότερο από μυθιστόρημα
ηθογραφία
ζωγραφική των ηθών ενός τόπου
ρεαλισμός
πιστή απόδοση της πραγματικότητας
ψυχογραφία
απόδοση των εσωτερικών διεργασιών
ελεύθερος πλάγιος λόγος
οι σκέψεις του ήρωα μέσα στην αφήγηση
βρεφοκτονία
φόνος βρεφών ή μικρών παιδιών
προίκα
περιουσία που έδινε η νύφη στον γάμο
φουγοπόδαρο
το κράσπεδο της εστίας
λεχώνα (λεχώ)
γυναίκα που μόλις γέννησε

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η Φραγκογιαννού;

Η θεια Χαδούλα, μια γυναίκα σχεδόν εξήντα χρονών από τη Σκιάθο. Όλη της τη ζωή υπηρέτησε άλλους: γονείς, άντρα, παιδιά, εγγόνια. Σκεπτόμενη τα βάσανα των φτωχών οικογενειών με κόρες και προίκες, φτάνει στην εγκληματική ιδέα ότι είναι καλό να πεθαίνουν τα κοριτσάκια.

Γιατί η Φόνισσα θεωρείται ψυχογραφικό έργο;

Γιατί παρακολουθεί από μέσα πώς μια συνηθισμένη γυναίκα, από εμπειρίες, κοινωνικές πιέσεις και τον χαρακτήρα της, οδηγείται βήμα βήμα στην παράλογη ιδέα και στο έγκλημα. Η εισαγωγή του βιβλίου παραθέτει τον Λίνο Πολίτη, που τη χαρακτηρίζει δυνατό ψυχογραφικό έργο.

Πώς τελειώνει η Φόνισσα;

Κυνηγημένη από τον χωροφύλακα, η Φραγκογιαννού προσπαθεί να φτάσει στο ερημοκλήσι του Αγίου Σώστη στη θάλασσα και πνίγεται στο πέρασμα. Ο συγγραφέας λέει ότι βρήκε τον θάνατο στη μέση ανάμεσα στη θεία και στην ανθρώπινη δικαιοσύνη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.