Δοκίμιο του αρχαιολόγου Χρήστου Καρούζου από το βιβλίο «Αρχαία Τέχνη»: εξηγεί πώς η αρχαϊκή γλυπτική έγινε κλασική γύρω στο 480 π.Χ., γιατί η κλασική τέχνη κορυφώνεται στον Φειδία και πώς ο Λύσιππος ανοίγει την ελληνιστική εποχή.
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η σύγκριση εποχών για να βγει ποια είναι ανώτερη οδηγεί στο παράλογο· ένα έργο κρίνεται από την ποιότητά του.
Η κλασική περίοδος αρχίζει γύρω στο 480 π.Χ. και καλύπτει τον 5ο και τον 4ο αιώνα· ξεχωρίζουμε την κλασικότητα του 5ου από του 4ου.
Η αλλαγή έγινε όταν οι γλύπτες θυσίασαν μέρος της αρχαϊκής τάξης για να κερδίσουν κίνηση· τότε γεννήθηκε ο κλασικός ρυθμός.
Η ισόρροπη αρχαϊκή στάση με το αρχαϊκό χαμόγελο δίνει τη θέση της στο κλασικό κοντραπόστο και σε μια σοβαρή, εσωτερική έκφραση.
Στον Φειδία η κλασική βούληση εκφράζεται με πληρότητα: θαυμασμός για τον άνθρωπο και συμπόνια για την αδυναμία του· τη βλέπουμε στα γλυπτά του Παρθενώνα.
Ο 4ος αιώνας αναπτύσσει πιο μονόπλευρα το πάθος, τη χάρη και τη ρέμβη· τον έχουν αλλοιώσει τα ρωμαϊκά αντίγραφα.
Ο Λύσιππος κλείνει την κλασική εποχή και ανοίγει την ελληνιστική με τον Αποξυόμενο.
Από ποια γενική αρχή ξεκινά το δοκίμιο του Καρούζου;
Ότι δεν πρέπει να συγκρίνουμε τις περιόδους της τέχνης για να βαθμολογήσουμε ποια αξίζει περισσότερο. Ένα έργο κρίνεται για την ποιότητά του, όχι επειδή είναι αρχαϊκό ή κλασικό· παράδειγμα δίνει τον Πικάσο, που συγκινούνταν από την ποιότητα όπου τη συναντούσε.
Ποια είναι η διαφορά αρχαϊκής και κλασικής γλυπτικής;
Η αρχαϊκή κορμοστασιά είναι σχεδόν ισόρροπη, με το βάρος μοιρασμένο στα δύο πόδια, και το πρόσωπο έχει το αρχαϊκό χαμόγελο. Η κλασική είναι αντίρροπη, με το βάρος σε ένα πόδι (κοντραπόστο), και η έκφραση είναι σοβαρή και συγκεντρωμένη.
Γιατί ο Λύσιππος λέγεται πατέρας της ελληνιστικής τέχνης;
Γιατί, ενώ ξεκίνησε ως κλασικός, στα τελευταία του έργα, κυρίως στον Αποξυόμενο, έκανε ένα τολμηρό βήμα και απελευθέρωσε νέες δυνάμεις που αναπτύχθηκαν στην ελληνιστική εποχή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.