Lectio quarta decima: ο Κάσσιος από την Πάρμα, καταφύγιο στην Αθήνα μετά το Άκτιο, βλέπει στον ύπνο του τον θεό του Κάτω Κόσμου. Το μάθημα διδάσκει την ε΄ κλίση, την idem, τα ρήματα σε -io όπως το capio, τη γενική και αφαιρετική της ιδιότητας και τον αντίστροφο cum.
Β΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XIV · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Μετά τη ναυμαχία του Ακτίου, ο Κάσσιος από την Πάρμα, που είχε πολεμήσει με τον Αντώνιο, κατέφυγε στην Αθήνα.
Μόλις είχε αποκοιμηθεί ταραγμένος, όταν ξαφνικά του φάνηκε μια φρικτή μορφή: ένας πελώριος άνθρωπος με βρώμικο πρόσωπο, σαν νεκρός.
Φοβήθηκε και ρώτησε το όνομά του· εκείνος απάντησε ότι είναι ο Όρκος. Ο Κάσσιος ξύπνησε, φώναξε τους δούλους, αλλά κανείς δεν είχε δει τίποτα.
Ξανακοιμήθηκε και ονειρεύτηκε την ίδια μορφή· λίγες μέρες μετά ο Οκταβιανός τον καταδίκασε σε θάνατο.
Τα όνειρα δεν είχαν επίσημη θέση στη ρωμαϊκή θρησκεία, αλλά έπαιζαν μεγάλο ρόλο στη ζωή των Ρωμαίων, ακόμη και του Αυγούστου.
Γραμματική: η ε΄ κλίση έχει θέμα σε -e-, λίγα ουσιαστικά, κυρίως θηλυκά· μόνο dies και res έχουν πλήρη πληθυντικό, και το dies είναι συνήθως αρσενικό.
Ρήματα όπως capio, cupio, facio, fugio, pario κλίνονται στο ενεστωτικό θέμα με βραχύ -i- και καταλήξεις της γ΄ συζυγίας: capio, capis, capiunt, capere· στα σύνθετα το a γίνεται i (concipio).
Συντακτικό: γενική ή αφαιρετική της ιδιότητας (ingentis magnitudinis, facie squalida), με την ηλικία, το μέτρο και τη διάρκεια κανονικά σε γενική· ο αντίστροφος cum για ξαφνικό γεγονός.
Πρόσωπα
Κάσσιος από την Πάρμα
ένας από τους δολοφόνους του Καίσαρα, πολέμησε στο Άκτιο με τον Αντώνιο
Μάρκος Αντώνιος
ο στρατηγός στον στρατό του οποίου είχε υπηρετήσει ο Κάσσιος
Όρκος (Orcus)
ο θεός του Κάτω Κόσμου που εμφανίζεται στο όνειρο
Οκταβιανός
ο μετέπειτα Αύγουστος, που καταδίκασε τον Κάσσιο σε θάνατο
Αθήνα
η πόλη όπου κατέφυγε ο Κάσσιος
Άκτιο
τόπος της ναυμαχίας του 31 π.Χ.
Όροι
confugio, 3
καταφεύγω
somnus, -i
ο ύπνος
somnium, -ii
το όνειρο
species, -ei
η μορφή, το θέαμα
horrendus, -a, -um
φρικτός
facies, -ei
το πρόσωπο
timor, -oris
ο φόβος
nemo
κανείς
dies, diei
η μέρα
res, rei
το πράγμα
fides, -ei
η πίστη, η αξιοπιστία
Πέμπτη κλίση
θέμα σε -e-, κυρίως θηλυκά: dies, diei· res, rei
Γενική ή αφαιρετική ιδιότητας
homo ingentis magnitudinis, facie squalida
Αντίστροφος cum
vix + παρατατικός ή υπερσυντέλικος, cum + παρακείμενος
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι είδε ο Κάσσιος στο όνειρό του και τι ακολούθησε;
Είδε έναν πελώριο άνθρωπο με βρώμικο πρόσωπο, σαν είδωλο νεκρού, που είπε ότι είναι ο Όρκος, ο θεός του Κάτω Κόσμου. Ξύπνησε τρομαγμένος, οι δούλοι δεν είχαν δει κανέναν, ξανακοιμήθηκε και είδε την ίδια μορφή. Λίγες μέρες μετά ο Οκταβιανός τον καταδίκασε σε θάνατο, κι έτσι το όνειρο βγήκε αληθινό.
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε idem και ipse;
Το idem δηλώνει επανάληψη, ο ίδιος που ήδη είδαμε ή ξέρουμε: eandem speciem somniavit. Το ipse δηλώνει ταυτότητα, αυτός ο ίδιος και όχι άλλος: res ipsa.
Τι είναι ο αντίστροφος cum;
Το cum με οριστική παρακειμένου, συχνά μαζί με repente, που φέρνει ένα ξαφνικό γεγονός. Η κύρια πρόταση είναι σε παρατατικό ή υπερσυντέλικο και έχει συνήθως vix ή aegre: vix dederat, cum repente apparuit.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.