Lectio quarta decima: ο Κάσσιος από την Πάρμα, καταφύγιο στην Αθήνα μετά το Άκτιο, βλέπει στον ύπνο του τον θεό του Κάτω Κόσμου. Το μάθημα διδάσκει την ε΄ κλίση, την idem, τα ρήματα σε -io όπως το capio, τη γενική και αφαιρετική της ιδιότητας και τον αντίστροφο cum.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑΜΑΘΗΜΑ XIV15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Μετά τη ναυμαχία του Ακτίου, ο Κάσσιος από την Πάρμα, που είχε πολεμήσει με τον Αντώνιο, κατέφυγε στην Αθήνα.
Μόλις είχε αποκοιμηθεί ταραγμένος, όταν ξαφνικά του φάνηκε μια φρικτή μορφή: ένας πελώριος άνθρωπος με βρώμικο πρόσωπο, σαν νεκρός.
Φοβήθηκε και ρώτησε το όνομά του· εκείνος απάντησε ότι είναι ο Όρκος. Ο Κάσσιος ξύπνησε, φώναξε τους δούλους, αλλά κανείς δεν είχε δει τίποτα.
Ξανακοιμήθηκε και ονειρεύτηκε την ίδια μορφή· λίγες μέρες μετά ο Οκταβιανός τον καταδίκασε σε θάνατο.
Τα όνειρα δεν είχαν επίσημη θέση στη ρωμαϊκή θρησκεία, αλλά έπαιζαν μεγάλο ρόλο στη ζωή των Ρωμαίων, ακόμη και του Αυγούστου.
Γραμματική: η ε΄ κλίση έχει θέμα σε -e-, λίγα ουσιαστικά, κυρίως θηλυκά· μόνο dies και res έχουν πλήρη πληθυντικό, και το dies είναι συνήθως αρσενικό.
Ρήματα όπως capio, cupio, facio, fugio, pario κλίνονται στο ενεστωτικό θέμα με βραχύ -i- και καταλήξεις της γ΄ συζυγίας: capio, capis, capiunt, capere· στα σύνθετα το a γίνεται i (concipio).
Συντακτικό: γενική ή αφαιρετική της ιδιότητας (ingentis magnitudinis, facie squalida), με την ηλικία, το μέτρο και τη διάρκεια κανονικά σε γενική· ο αντίστροφος cum για ξαφνικό γεγονός.
Πρόσωπα
Κάσσιος από την Πάρμα
ένας από τους δολοφόνους του Καίσαρα, πολέμησε στο Άκτιο με τον Αντώνιο
Μάρκος Αντώνιος
ο στρατηγός στον στρατό του οποίου είχε υπηρετήσει ο Κάσσιος
Όρκος (Orcus)
ο θεός του Κάτω Κόσμου που εμφανίζεται στο όνειρο
Οκταβιανός
ο μετέπειτα Αύγουστος, που καταδίκασε τον Κάσσιο σε θάνατο
Αθήνα
η πόλη όπου κατέφυγε ο Κάσσιος
Άκτιο
τόπος της ναυμαχίας του 31 π.Χ.
Όροι
confugio, 3
καταφεύγω
somnus, -i
ο ύπνος
somnium, -ii
το όνειρο
species, -ei
η μορφή, το θέαμα
horrendus, -a, -um
φρικτός
facies, -ei
το πρόσωπο
timor, -oris
ο φόβος
nemo
κανείς
dies, diei
η μέρα
res, rei
το πράγμα
fides, -ei
η πίστη, η αξιοπιστία
Πέμπτη κλίση
θέμα σε -e-, κυρίως θηλυκά: dies, diei· res, rei
Γενική ή αφαιρετική ιδιότητας
homo ingentis magnitudinis, facie squalida
Αντίστροφος cum
vix + παρατατικός ή υπερσυντέλικος, cum + παρακείμενος
Τι είδε ο Κάσσιος στο όνειρό του και τι ακολούθησε;
Είδε έναν πελώριο άνθρωπο με βρώμικο πρόσωπο, σαν είδωλο νεκρού, που είπε ότι είναι ο Όρκος, ο θεός του Κάτω Κόσμου. Ξύπνησε τρομαγμένος, οι δούλοι δεν είχαν δει κανέναν, ξανακοιμήθηκε και είδε την ίδια μορφή. Λίγες μέρες μετά ο Οκταβιανός τον καταδίκασε σε θάνατο, κι έτσι το όνειρο βγήκε αληθινό.
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε idem και ipse;
Το idem δηλώνει επανάληψη, ο ίδιος που ήδη είδαμε ή ξέρουμε: eandem speciem somniavit. Το ipse δηλώνει ταυτότητα, αυτός ο ίδιος και όχι άλλος: res ipsa.
Τι είναι ο αντίστροφος cum;
Το cum με οριστική παρακειμένου, συχνά μαζί με repente, που φέρνει ένα ξαφνικό γεγονός. Η κύρια πρόταση είναι σε παρατατικό ή υπερσυντέλικο και έχει συνήθως vix ή aegre: vix dederat, cum repente apparuit.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.