Lectio prima: ο Οβίδιος, εξόριστος στον Πόντο, γράφει γράμματα στη Ρώμη γεμάτα παράπονα. Το μάθημα ανοίγει την πρώτη κλίση, τις βασικές καταλήξεις του ρήματος και τον ενεστώτα της α΄ συζυγίας.
Β΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα I · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο ποιητής Οβίδιος ζει εξόριστος σε παγωμένη γη του Πόντου, ανάμεσα σε βαρβάρους.
Στέλνει συχνά γράμματα στη Ρώμη, που του λείπει, και θρηνεί για την κακή του τύχη.
Έγνοιες και δυστυχία τον βασανίζουν, αλλά με τα γράμματά του αντιστέκεται στην αδικία· μόνη του φίλη μένει η Μούσα.
Γραμματική: η α΄ κλίση έχει θέμα σε -a-· με τον ίδιο τρόπο κλίνεται και το θηλυκό των δευτερόκλιτων επιθέτων (plena, gelida).
Το ρήμα παίρνει τις ίδιες βασικές καταλήξεις σε όλους τους χρόνους της ενεργητικής: -o/-m, -s, -t, -mus, -tis, -nt.
Ο ενεστώτας της α΄ συζυγίας σχηματίζεται από θέμα σε -ā- και καταλήξεις (amo, amas, amat)· το βοηθητικό sum κλίνεται sum, es, est, sumus, estis, sunt.
Συντακτικό: ονομαστική για υποκείμενο και κατηγορούμενο, αιτιατική για αντικείμενο και για κατεύθυνση με όνομα πόλης (Romam), γενική κτητική ή συμπλήρωμα επιθέτου, αφαιρετική για στάση, αναφορά ή όργανο.
Το επίθετο συμφωνεί με το ουσιαστικό σε γένος, αριθμό και πτώση και συνήθως μπαίνει μετά από αυτό.
Πρόσωπα
Οβίδιος
Publius Ovidius Naso, επικός και ελεγειακός ποιητής, εξόριστος στους Τόμους
Αύγουστος
ο αυτοκράτορας που εξόρισε τον Οβίδιο
Τόμοι
πόλη στον Πόντο, σημερινή Κωνστάντζα της Ρουμανίας, τόπος της εξορίας
Ρώμη
η πόλη που νοσταλγεί ο ποιητής και όπου στέλνει τα γράμματά του
Μούσα
η μόνη φίλη που του απομένει στην εξορία
Όροι
poeta, -ae
ο ποιητής
exulo, 1
είμαι εξόριστος
epistula, -ae
η επιστολή
querela, -ae
το παράπονο
desidero, 1
ποθώ, μου λείπει κάτι
fortuna, -ae
η τύχη
incola, -ae
ο κάτοικος
gelidus, -a, -um
παγωμένος
excrucio, 1
βασανίζω
repugno, 1
αντιστέκομαι
Πρώτη κλίση
ουσιαστικά με θέμα σε -a-, κυρίως θηλυκά (terra, -ae)
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Γιατί ο Οβίδιος γράφει επιστολές από τον Πόντο;
Ο Αύγουστος τον εξόρισε στους Τόμους, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, για λόγους που δεν ξέρουμε ακριβώς. Με ποιητικές επιστολές προς φίλους παραπονιέται για την εξορία, ζητά να μεσολαβήσουν για την επιστροφή του και υπερασπίζεται το έργο του.
Πώς κλίνεται ένα πρωτόκλιτο ουσιαστικό όπως το terra;
Ενικός: terra, terrae, terrae, terram, terrā. Πληθυντικός: terrae, terrarum, terris, terras, terris. Η αφαιρετική ενικού σημειώνεται με μακρό ā για να ξεχωρίζει από την ονομαστική.
Τι γένους είναι τα πρωτόκλιτα;
Κατά κανόνα θηλυκά. Εξαίρεση είναι όσα δηλώνουν άντρες, όπως poeta, agricola, nauta, που είναι αρσενικά.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.