απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Εισαγωγή

Η εισαγωγή του βιβλίου εξηγεί γιατί η Λατινική είναι παγκόσμια γλώσσα, πώς συνδέεται με την Ελληνική και πώς εξελίχθηκε η ρωμαϊκή λογοτεχνία σε τέσσερις εποχές, από τον Λίβιο Ανδρόνικο ως τον Αυγουστίνο και τον Βοήθιο.

Β΄ Λυκείου · Λατινικά · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ελληνική και Λατινική ήταν οι κύριες γλώσσες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας· η Λατινική ήταν η επίσημη γλώσσα και έμεινε γλώσσα διοίκησης και νόμων και στο Βυζάντιο, τη «Νέα Ρώμη».
  2. Η Λατινική ήταν γλώσσα της παιδείας, της επιστήμης και των πανεπιστημίων στη Δύση για αιώνες· από τη δημώδη Λατινική βγήκαν οι ρωμανικές γλώσσες.
  3. Η Λατινική ήταν η διάλεκτος του Λατίου· μοιάζει με την Ελληνική λόγω κοινής ινδοευρωπαϊκής καταγωγής, επαφών και κατάκτησης.
  4. Η ρωμαϊκή λογοτεχνία γεννήθηκε από την ελληνική: το 240 π.Χ. ο Λίβιος Ανδρόνικος ανέβασε στη Ρώμη διασκευές ελληνικών έργων και απέδωσε στα Λατινικά την Οδύσσεια.
  5. Οι Ρωμαίοι μιμούνται δημιουργικά (imitatio) και συναγωνίζονται (aemulatio) τα ελληνικά πρότυπα, μεταμορφώνουν είδη και φτιάχνουν νέα, όπως η σάτιρα.
  6. Προκλασική εποχή: κωμωδία (Πλαύτος, Τερέντιος), τραγωδία, έπος (Έννιος), πεζογραφία (Κάτων).
  7. Κλασική εποχή: πεζογραφία στα χρόνια του Κικέρωνα (Κικέρων, Καίσαρ, Σαλλούστιος, οι «νεωτερικοί» με τον Κάτουλλο, Λουκρήτιος)· ποίηση στα χρόνια του Αυγούστου (Βεργίλιος, Οράτιος, Οβίδιος, ιστορία από τον Τίτο Λίβιο).
  8. Μετακλασική εποχή και ύστερη αρχαιότητα: Σενέκας, Πετρώνιος, Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ρωμαϊκή νομολογία, χριστιανοί συγγραφείς και οι Πατέρες Αμβρόσιος, Ιερώνυμος, Αυγουστίνος· ο Βοήθιος μεταφέρει τον Αριστοτέλη στη μεσαιωνική Δύση.

Πρόσωπα

Λίβιος Ανδρόνικος
απέδωσε στα Λατινικά την Οδύσσεια
Πλαύτος
κωμωδιογράφος του 3ου αι. π.Χ.
Έννιος
ιστορικό έπος Annales σε εξάμετρο
Κάτων
το αρχαιότερο σωζόμενο λατινικό πεζό
Κικέρων
ρήτορας και πολιτικός
Κάτουλλος
λυρικός ποιητής των «νεωτερικών»
Βεργίλιος
ποιητής της Αινειάδας
Οράτιος
λυρικός ποιητής των Ωδών
Οβίδιος
ποιητής των Μεταμορφώσεων
Τίτος Λίβιος
ιστορικός της Ρώμης από την ίδρυσή της
Σενέκας ο Νεότερος
στωικός φιλόσοφος και τραγικός
Ιερώνυμος
μετέφρασε τη Βίβλο (Vulgata)
Αυγουστίνος
συγγραφέας της Πολιτείας του Θεού
Βοήθιος
μετέφρασε τον Αριστοτέλη στα Λατινικά

Όροι

ρωμανικές γλώσσες
γλώσσες που βγήκαν από τη Λατινική
Λάτιο
περιοχή της Ρώμης, κοιτίδα της Λατινικής
imitatio
δημιουργική μίμηση ελληνικών προτύπων
aemulatio
συναγωνισμός με τα πρότυπα
σάτιρα
καθαρά ρωμαϊκό είδος
σατούρνιο μέτρο
ιταλικό μέτρο της λατινικής Οδύσσειας
νεωτερικοί
ποιητές με πρότυπο τον Καλλίμαχο
ιστορική μονογραφία
πραγματεία για ένα περιορισμένο θέμα
pax Romana
ρωμαϊκή ειρήνη περίπου δύο αιώνων
Αινειάδα
το εθνικό έπος των Ρωμαίων
Μεταμορφώσεις
μυθολογική «αντι-Αινειάδα» του Οβιδίου
mos maiorum
το ήθος των προγόνων
κλασικισμός
απομίμηση της κλασικής λογοτεχνίας
αρχαϊσμός
στροφή προς τους προκλασικούς
Vulgata
λατινική μετάφραση της Βίβλου
δίγαμμα (F)
χαμένο ελληνικό γράμμα, λατινικό v

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί μοιάζουν τα Λατινικά με τα Ελληνικά;

Γιατί ανήκουν και τα δύο στην ινδοευρωπαϊκή οικογένεια (π.χ. duo, δύο), γιατί οι δύο λαοί γνωρίστηκαν όταν οι Έλληνες ίδρυσαν αποικίες στην Ιταλία και τη Σικελία, και γιατί οι Ρωμαίοι κατέκτησαν αργότερα τον ελληνικό κόσμο. Και το λατινικό αλφάβητο προέρχεται πιθανότατα από ελληνικό αλφάβητο της Κύμης.

Ποιες είναι οι εποχές της ρωμαϊκής λογοτεχνίας;

Η προκλασική ή αρχαϊκή (ως το 100 π.Χ. περίπου), η κλασική (100 π.Χ. ως 14 μ.Χ., με ρεπουμπλικανική και αυγούστεια περίοδο), η μετακλασική (14 μ.Χ. ως μέσα 3ου αι.) και η ύστερη αρχαιότητα (μέσα 3ου ως 6ος αι. μ.Χ.).

Ποιες γλώσσες προέρχονται από τα Λατινικά;

Οι ρωμανικές ή λατινογενείς γλώσσες, όπως τα Ιταλικά, τα Γαλλικά, τα Ισπανικά, τα Πορτογαλικά και τα Ρουμανικά. Και γλώσσες που δεν είναι λατινογενείς, όπως τα Αγγλικά και τα Γερμανικά, έχουν πολλές λέξεις λατινικής αρχής.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.