απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5.4

Ο Αραβικός πολιτισμός

Οι Άραβες, αν και νομάδες στην αρχή, έχτισαν έναν πολιτισμό γύρω από μεγάλες πόλεις. Με βάση την ελληνική φιλοσοφία και επιστήμη διέπρεψαν στη φιλοσοφία και την ιατρική, και δημιούργησαν μια ανεικονική τέχνη με τζαμιά, ανάκτορα και αραβουργήματα.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Αν και οι Άραβες ξεκίνησαν ως νομάδες, ο πολιτισμός τους στηρίχτηκε σε πόλεις πολύ μεγαλύτερες από τις ευρωπαϊκές της εποχής. Στο κέντρο της πόλης το Μεγάλο Τζαμί δίδασκε τον ισλαμικό νόμο και την αραβική λογοτεχνία.
  2. Μετά τον 9ο αιώνα οι μεγάλες πόλεις αποκτούν κρατικά ερευνητικά κέντρα, ανώτατες σχολές και νοσοκομεία. Στις αγορές πουλιούνται πολυτελή έργα από υλικά μακρινών χωρών (ελεφαντόδοντο, μετάξι, πολύτιμοι λίθοι) και οι τεχνίτες φτιάχνουν λαμπρά έργα μικροτεχνίας.
  3. Ο πολιτισμός απογειώνεται αφού τελειώνουν οι κατακτήσεις και το Χαλιφάτο χωρίζεται σε τρία. Αρχή είναι το Χαλιφάτο των Αββασιδών στη Βαγδάτη, όπου ο Αλ Μαμούν προωθεί τις μεταφράσεις Ελλήνων συγγραφέων και ιδρύει τον Οίκο της Σοφίας.
  4. Οι σπουδαιότεροι φιλόσοφοι (Αλκένδι, Αβικέννας, Αβερρόης) είναι αριστοτελικοί. Τον 12ο αιώνα όμως οι ηγεμόνες διώκουν την ελεύθερη σκέψη: το 1150 καίγονται τα έργα του Αβικέννα στη Βαγδάτη και το 1194 απαγορεύονται τα έργα του Αβερρόη στη Σεβίλλη.
  5. Στις επιστήμες οι Άραβες ξεχωρίζουν κυρίως στην ιατρική, που τη θαύμαζαν και οι Βυζαντινοί. Ο Ιμπν Χαλντούν είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός στοχαστής και ιστορικός του αραβικού κόσμου.
  6. Η θρησκευτική τέχνη είναι ανεικονική και δέχεται επιδράσεις από την Ανατολή και το Βυζάντιο· η δική της προσφορά είναι τα αραβουργήματα.
  7. Αρχιτεκτονική: το Ισλάμ φέρνει ομοιομορφία και οι διαφορές οφείλονται κυρίως στο γούστο των χαλιφών. Τα τζαμιά είναι απλά, ένας κύβος με τρούλο, τα ανάκτορα έχουν εσωτερικές αυλές με κήπους και κρήνες, και κυριαρχούν τα τεθλασμένα οξυκόρυφα τόξα.

Πρόσωπα

Αλ Μαμούν
χαλίφης της Βαγδάτης, μεταφράσεις, Οίκος της Σοφίας
Αλκένδι
Άραβας φιλόσοφος του 9ου αι.
Αβικέννας
φιλόσοφος του 11ου αι., κάηκαν τα έργα του
Αβερρόης
φιλόσοφος του 12ου αι., απαγορεύτηκαν τα έργα του
Ιμπν Χαλντούν
οικονομικός στοχαστής και ιστορικός
Αλ Χακάμ Β΄
χαλίφης με βιβλιοθήκη 400.000 βιβλίων

Όροι

Μεγάλο Τζαμί
κύριο μνημείο και σχολείο της πόλης
Χαλιφάτο των Αββασιδών
με πρωτεύουσα τη Βαγδάτη
τρία Χαλιφάτα
η διάσπαση του ενιαίου Χαλιφάτου
Οίκος της Σοφίας
επιστημονικό κέντρο της Βαγδάτης
αραβικές μεταφράσεις
έφεραν την ελληνική σκέψη στη Δύση
αριστοτελική φιλοσοφία
η κύρια επιρροή των Αράβων φιλοσόφων
ιατρική
η κορυφαία αραβική επιστήμη
μικροτεχνία
μικρά πολυτελή έργα τέχνης
ανεικονική τέχνη
τέχνη χωρίς απεικόνιση του θείου
αραβουργήματα
λεπτά δαντελωτά διακοσμητικά σχέδια
τζαμί
κεντρικό κτίσμα σαν κύβος με τρούλο
οξυκόρυφο τόξο
το κύριο δομικό στοιχείο των Αράβων
μιχράμπ
κόγχη προσευχής στο τζαμί
τέμενος του Ομάρ
Ιεροσόλυμα, το αρχαιότερο ισλαμικό μνημείο
Αλάμπρα
ανάκτορα στη Γρανάδα (13ος αι.)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς επηρέασαν οι αρχαίοι Έλληνες τους Άραβες;

Στις αρχές του 9ου αιώνα ο χαλίφης Αλ Μαμούν της Βαγδάτης στήριξε τη μετάφραση Ελλήνων συγγραφέων και ίδρυσε τον Οίκο της Σοφίας. Η ελληνική φιλοσοφία και επιστήμη καθόρισαν τη σκέψη των Αράβων, και οι μεγάλοι φιλόσοφοί τους (Αλκένδι, Αβικέννας, Αβερρόης) ακολούθησαν κυρίως τον Αριστοτέλη. Μέσα από αυτές τις αραβικές μεταφράσεις η αρχαία φιλοσοφία έφτασε στη Δύση.

Γιατί η αραβική θρησκευτική τέχνη δεν έχει μορφές;

Γιατί το Ισλάμ απαγορεύει να απεικονίζεται το θείο, άρα η τέχνη είναι ανεικονική. Στη θέση των μορφών μπαίνουν τα αραβουργήματα, λεπτά διακοσμητικά σχέδια σαν δαντέλα σε ατελείωτες παραλλαγές, που είναι η μεγάλη προσφορά των Αράβων στην τέχνη.

Ποια είναι τα πιο γνωστά μνημεία της αραβικής αρχιτεκτονικής;

Το τέμενος του Ομάρ στα Ιεροσόλυμα (7ος αι.), το Μεγάλο Τζαμί της Κόρδοβας (8ος αι.), το Μεγάλο Τζαμί του Καΐρου (9ος αι.) και τα ανάκτορα της Αλάμπρας στη Γρανάδα (13ος αι.), με κήπους, κρήνες και πλούσια αραβουργήματα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.