απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.1

Οι διάδοχοι του Ιουστινιανού και η κρίση της Αυτοκρατορίας (565-610)

Μετά τον θάνατο του Ιουστινιανού (565) το Βυζάντιο πιέζεται από παντού: Σλάβοι και Άβαροι στα Βαλκάνια, Λογγοβάρδοι στην Ιταλία, Πέρσες στην Ανατολή. Ο Μαυρίκιος πετυχαίνει προσωρινά, αλλά η εσωτερική κρίση τον ανατρέπει (602) και η βασιλεία του Φωκά φέρνει αναρχία.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Οι ακριβοί πόλεμοι του Ιουστινιανού Α΄ άφησαν μεγάλα οικονομικά βάρη· οι διάδοχοί του (Ιουστίνος Β΄, Τιβέριος Α΄, Μαυρίκιος, Φωκάς) αντιμετώπισαν εχθρούς σε Βαλκάνια, Ιταλία και Ανατολή.
  2. Οι Άβαροι, νομάδες από την Ασία, έφτιαξαν μεγάλο κράτος από τη Βοημία ως τις εκβολές του Δούναβη και παρέσυραν τους Σλάβους σε επιδρομές· από τις αρχές του 7ου αιώνα οι Σλάβοι εγκαθίστανται μόνιμα στον ελλαδικό χώρο.
  3. Στην Ανατολή Πέρσες και Βυζαντινοί διεκδικούν την Αρμενία, σημαντική για το εμπόριο, τη στρατηγική και τη στρατολόγηση. Με την ειρήνη του 591 με τον Χοσρόη Β΄ ο Μαυρίκιος στρέφεται στα Βαλκάνια και τα σύνορα φτάνουν ξανά στον Δούναβη.
  4. Οι Λογγοβάρδοι κατακτούν μεγάλο μέρος της Ιταλίας (568)· ο Μαυρίκιος ιδρύει τα εξαρχάτα Ραβένας και Καρχηδόνας με τον έξαρχο να έχει στρατιωτική και πολιτική εξουσία.
  5. Στο τέλος του 6ου αιώνα οξύνονται οι πολιτικές, κοινωνικές και θρησκευτικές αντιθέσεις· οι περικοπές μισθών φέρνουν ανταρσίες στον στρατό.
  6. Το 602 στάση του στρατού και εξέγερση των δήμων ανατρέπουν και σκοτώνουν τον Μαυρίκιο. Επί Φωκά οι Πράσινοι στρέφονται εναντίον του, οι Βένετοι τον στηρίζουν, και ο Πέρσης βασιλιάς ξεκινά μακρύ πόλεμο με πρόσχημα τον φόνο του Μαυρίκιου.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Ιουστινιανός Α΄
αυτοκράτορας, πέθανε το 565· οι πόλεμοί του άδειασαν το ταμείο
Ιουστίνος Β΄
διάδοχος του Ιουστινιανού
Τιβέριος Α΄
αυτοκράτορας, έστειλε πρεσβεία στους Αβάρους (παράθεμα)
Μαυρίκιος
αυτοκράτορας, ειρήνη με τους Πέρσες, εξαρχάτα, ανατράπηκε το 602
Φωκάς
διάδοχος του Μαυρίκιου, βασιλεία αναρχίας
Χοσρόης Β΄
βασιλιάς των Περσών, ειρήνη με τον Μαυρίκιο (591)
Βαϊανός
ηγεμόνας των Αβάρων (παράθεμα)
Ιωάννης Εφέσου
ιστορικός, περιγράφει επιδρομή των Σκλαβήνων
Μένανδρος Προτήκτωρ
ιστορικός (παράθεμα)

Όροι

Σλάβοι
λαός βόρεια του Δούναβη χωρίς κράτος
Σκλαβήνοι
σλαβικά φύλα των πηγών
Άβαροι
νομάδες ασιατικής καταγωγής, ισχυρό κράτος
Λογγοβάρδοι ή Λομβαρδοί
κατέκτησαν μέρος της Ιταλίας (568)
Πέρσες
ο μεγάλος αντίπαλος στην Ανατολή
Αρμενία
στρατηγική χώρα, πηγή στρατιωτών
εξαρχάτο
ενιαία στρατιωτική και πολιτική διοίκηση
έξαρχος
ο διοικητής του εξαρχάτου
εξαρχάτο Ραβένας
βυζαντινή Ιταλία επί Μαυρίκιου
εξαρχάτο Καρχηδόνας
βυζαντινή Βόρεια Αφρική
δήμοι
οι παρατάξεις του Ιπποδρόμου
Πράσινοι
δήμος, στράφηκε κατά του Φωκά
Βένετοι
δήμος, στήριξε τον Φωκά
Δούναβης
το βόρειο σύνορο στα Βαλκάνια
Μεροβίγγειοι
φραγκική δυναστεία σε παρακμή
Καρολίδες
φραγκική δυναστεία: Πιπίνος, Κάρολος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια ήταν η σχέση Σλάβων και Αβάρων στις επιδρομές κατά του Βυζαντίου;

Οι Σλάβοι, που ζούσαν βόρεια του Δούναβη, δεν είχαν ενιαία πολιτική οργάνωση και βρέθηκαν υπό την επιρροή των Αβάρων, ενός νομαδικού ασιατικού λαού με ισχυρό κράτος. Μαζί έκαναν επιδρομές στις ευρωπαϊκές επαρχίες· οι Άβαροι γύριζαν στις βάσεις τους, ενώ οι Σλάβοι άρχισαν από τις αρχές του 7ου αιώνα να εγκαθίστανται μόνιμα στον ελλαδικό χώρο.

Γιατί ο Μαυρίκιος ίδρυσε τα εξαρχάτα;

Οι Λογγοβάρδοι κατέλαβαν το 568 μεγάλο μέρος της Ιταλίας που είχε ανακτήσει ο Ιουστινιανός. Για να κρατήσει τα υπόλοιπα εδάφη σε Ιταλία και Βόρεια Αφρική, ο Μαυρίκιος οργάνωσε τα εξαρχάτα της Ραβένας και της Καρχηδόνας, όπου ο έξαρχος είχε μαζί στρατιωτική και πολιτική εξουσία.

Πώς έχασε ο Μαυρίκιος τον θρόνο;

Οι περικοπές στους μισθούς του στρατού για οικονομικούς λόγους προκαλούσαν δυσαρέσκεια και ανταρσίες. Το 602 μια στάση του στρατού μαζί με εξέγερση των δήμων στην πρωτεύουσα τον ανέτρεψε και σκοτώθηκε. Τον διαδέχθηκε ο Φωκάς.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.