Δύο αναγνώσματα για το φως: πώς οι ιμπρεσιονιστές και ο Σερά ζωγράφισαν το φως αναλύοντάς το σε χρώματα, και ένα απόσπασμα του Victor Weisskopf που εξηγεί γιατί ο ουρανός είναι γαλανός.
Β΄ Λυκείου · Φυσική γενικής · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφισαν το φως και τη στιγμιαία εντύπωση· το ίδιο θέμα αλλάζει χρώμα μέσα στη μέρα, όπως στον «Καθεδρικό ναό της Ρουέν» του Μονέ.
Ο Σερά, επηρεασμένος από τον φυσικό Σαρλ Ανρύ, ζωγράφιζε με κουκκίδες καθαρών χρωμάτων που αναμειγνύονται στον αμφιβληστροειδή (πουαντιγισμός).
Κόκκινο, πράσινο και μπλε είναι τα κύρια προσθετικά χρώματα· σε ίσες ποσότητες δίνουν λευκό.
Κατά την κβαντική θεωρία το άτομο έχει κβαντωμένες ενεργειακές στάθμες και απορροφά φωτόνιο μόνο όταν το h·f ταιριάζει ακριβώς με μια μετάβαση (συντονισμός).
Οι συχνότητες συντονισμού των ατόμων και μορίων του αέρα είναι έξω από το ορατό, στο υπεριώδες και στο υπέρυθρο· γι' αυτό τα αέρια είναι διαφανή.
Ένα ηλεκτρόνιο που ταλαντώνεται εκπέμπει φως προς όλες τις κατευθύνσεις (σκέδαση Rayleigh), με ένταση ανάλογη της τέταρτης δύναμης της συχνότητας.
Γι' αυτό το κυανό σκεδάζεται πολύ περισσότερο από το ερυθρό και ο ουρανός φαίνεται γαλανός.
Πρόσωπα
Κλοντ Μονέ
ζωγράφισε τον καθεδρικό της Ρουέν
Ζορζ Σερά
ζωγράφος του πουαντιγισμού
Σαρλ Ανρύ
φυσικός, μελέτες για οπτικά φαινόμενα
Victor Weisskopf
συγγραφέας του «Η κβαντική επανάσταση»
Όροι
ιμπρεσιονισμός
ζωγραφική του φωτός και της στιγμής
πουαντιγισμός
εικόνα από κουκκίδες καθαρών χρωμάτων
οπτική ανάμειξη
τα χρώματα ενώνονται μέσα στο μάτι
κύρια προσθετικά χρώματα
κόκκινο, πράσινο, μπλε
ίσες ποσότητες των τριών
λευκό φως
ενέργεια φωτονίου
E = h·f
θεμελιώδης κατάσταση
η στάθμη ελάχιστης ενέργειας
συντονισμένη απορρόφηση
h·f ίσο με διαφορά σταθμών
γιατί τα αέρια είναι διαφανή
συντονισμοί έξω από το ορατό
σκέδαση Rayleigh
επανεκπομπή φωτός από ταλαντωτές
ένταση σκέδασης Rayleigh
ανάλογη της f⁴
f κυανού / f ερυθρού
περίπου 2
γαλανός ουρανός
το κυανό σκεδάζεται περισσότερο
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι είναι ο πουαντιγισμός;
Ο τρόπος ζωγραφικής του Σερά: η εικόνα φτιάχνεται από μικρές κουκκίδες καθαρών χρωμάτων που, από κάποια απόσταση, αναμειγνύονται μέσα στο μάτι.
Ποια είναι τα κύρια προσθετικά χρώματα του φωτός;
Κόκκινο, πράσινο και μπλε. Σε κατάλληλους συνδυασμούς δίνουν όλα τα χρώματα και σε ίσες ποσότητες δίνουν λευκό φως.
Γιατί ο ουρανός είναι γαλανός κατά το απόσπασμα;
Τα μόρια του αέρα, φωτισμένα από τον Ήλιο, επανεκπέμπουν φως με ένταση ανάλογη της τέταρτης δύναμης της συχνότητας. Το κυανό έχει περίπου διπλάσια συχνότητα από το ερυθρό, άρα σκεδάζεται πολύ περισσότερο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.