Οδηγός βημάτων για τα προβλήματα του συνεχούς ρεύματος: πώς απλοποιούμε συνδεσμολογίες, πώς εφαρμόζουμε τους κανόνες του Kirchhoff με σωστά πρόσημα, και τι κάνουμε με πυκνωτές, γειώσεις και κινητήρες μέσα σε κύκλωμα.
Β΄ Λυκείου · Φυσική γενικής · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Συνδεσμολογίες: βρίσκουμε ομάδες σε σειρά ή παράλληλα, τις αντικαθιστούμε με την ισοδύναμή τους και ξανασχεδιάζουμε ώσπου να μείνει μία R_ολ.
Kirchhoff: σημειώνουμε αυθαίρετα φορά ρεύματος σε κάθε κλάδο, εφαρμόζουμε τον 1ο κανόνα (κ − 1) φορές και τον 2ο λ − κ + 1 φορές.
Πρόσημα στον βρόχο: η ΗΕΔ παίρνει + αν συναντάμε πρώτα τον αρνητικό πόλο· το I·R παίρνει − αν κινούμαστε ομόρροπα με το ρεύμα.
Τάση ανάμεσα σε δύο σημεία: V_Α + Σ(ΔV) = V_Β, αφού πρώτα λυθεί το κύκλωμα.
Πυκνωτής σε κύκλωμα συνεχούς: ανοιχτός διακόπτης· q = C·V με την τάση των σημείων όπου συνδέεται.
Μία γείωση μηδενίζει το δυναμικό ενός σημείου χωρίς να αλλάζει ρεύματα και τάσεις· δύο γειώσεις κλείνουν κύκλωμα μέσα από τη Γη.
Όταν ο κινητήρας είναι ακίνητος, στο κύκλωμα μετρά μόνο η εσωτερική αντίσταση r′· όταν στρέφεται, V·I = P_μηχ + I²·r′ και α = P_μηχ/(V·I).
Όταν το ρεύμα αλλάζει με τον χρόνο, το φορτίο είναι το εμβαδόν κάτω από τη γραφική παράσταση I-t.
Όροι
ισοδύναμη αντίσταση R_ολ
αντικαθιστά όλη τη συνδεσμολογία
σε σειρά: τι ψάχνουμε
το κοινό ρεύμα
παράλληλα: τι ψάχνουμε
την κοινή τάση
1ος κανόνας Kirchhoff
ΣI = 0 σε κόμβο, (κ − 1) φορές
2ος κανόνας Kirchhoff
Σ(ΔV) = 0 σε βρόχο, λ − κ + 1 φορές
ΗΕΔ με +
συναντάμε πρώτα τον αρνητικό πόλο
I·R με −
κινούμαστε ομόρροπα με το ρεύμα
αρνητική τιμή ρεύματος
η πραγματική φορά είναι αντίθετη
τάση ανάμεσα σε Α και Β
V_Α + Σ(ΔV) = V_Β
φορτισμένος πυκνωτής
λειτουργεί ως ανοιχτός διακόπτης
φορτίο πυκνωτή
q = C·V
γείωση
σύνδεση σημείου του κυκλώματος με τη Γη
γειωμένο σημείο
δυναμικό μηδέν
κινητήρας ακίνητος
μόνο η εσωτερική αντίσταση r′
ισχύς κινητήρα
V·I = P_μηχ + I²·r′
απόδοση κινητήρα
α = P_μηχ/(V·I)
φορτίο από γράφημα I-t
το εμβαδόν κάτω από την καμπύλη
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πόσες φορές εφαρμόζω κάθε κανόνα του Kirchhoff;
Με λ κλάδους και κ κόμβους: τον 1ο κανόνα (κ − 1) φορές και τον 2ο λ − κ + 1 φορές, ώστε να βγουν λ εξισώσεις για τα λ ρεύματα.
Τι σημαίνει αρνητικό ρεύμα στη λύση;
Ότι η φορά που σημειώσαμε αυθαίρετα στην αρχή είναι αντίθετη από την πραγματική· η τιμή μένει σωστή.
Πώς φέρεται ένας φορτισμένος πυκνωτής σε κύκλωμα συνεχούς ρεύματος;
Σαν ανοιχτός διακόπτης: δεν περνά ρεύμα από τον κλάδο του. Λύνουμε το κύκλωμα, βρίσκουμε την τάση στα άκρα του και μετά το φορτίο q = C·V.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.