Οι συντελεστές της παράστασης

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο ποιητής ήταν συγγραφέας, σκηνοθέτης, μουσικός, χορογράφος, σκηνογράφος και στα πρώτα δράματα και ερμηνευτής.
2. Τους ρόλους τους έπαιζαν επαγγελματίες ηθοποιοί, μόνο άνδρες. Η σκευή ταίριαζε στο πρόσωπο: ποδήρεις χιτώνες για τους βασιλιάδες, με ζωηρά χρώματα στην ευτυχία και σκούρα στη δυστυχία.
3. Κόθορνοι και παραγεμίσματα έκαναν τους ηθοποιούς ψηλούς και μεγαλόσωμους, και το προσωπείο κάλυπτε το πρόσωπο. Η υποκριτική στηριζόταν σε μεγαλόπρεπες κινήσεις και στη φωνή.
4. Οι ηθοποιοί απάγγελλαν τα επικά μέρη, ενώ τα λυρικά τα τραγουδούσε ο χορός. Δράματα σε πεζό λόγο δεν υπήρχαν.
5. Ο χορός τραγουδούσε και χόρευε μιμητικά και συνήθως εξέφραζε την κοινή γνώμη. Έμπαινε από τη δεξιά πάροδο σε ζυγά ή στοίχους, με τον αυλητή μπροστά.
6. Τις στροφές και τις αντιστροφές ο χορός τις εκτελούσε σε αντίθετες κατευθύνσεις, τις επωδούς ακίνητος. Με τους ηθοποιούς συνήθως μιλούσε μόνο ο κορυφαίος.
7. Το κοινό (άνδρες, γυναίκες, παιδιά, μέτοικοι, ξένοι) γέμιζε το θέατρο από την 9η του Ελαφηβολιώνα. Οι ραβδούχοι κρατούσαν την τάξη και οι προεδρίες ήταν για τους άρχοντες και τον ιερέα του Διονύσου.
8. Στον προάγωνα, στο ωδείο, οι θεατές μάθαιναν από πριν τα έργα και τους συντελεστές. Επί τρεις μέρες χειροκροτούσαν ή αποδοκίμαζαν, και στο τέλος της τρίτης ανακοινωνόταν το αποτέλεσμα.

Τι άλλαξε

• Η αρχαία παράσταση ήταν αρμονική σύνθεση πολλών τεχνών και έργο πολλών ανθρώπων μαζί.

Πρόσωπα

Θεόδωρος

ηθοποιός, πρωταγωνιστής της Αντιγόνης

Αισχίνης

ρήτορας, έπαιξε ως τριταγωνιστής και αποδοκιμάστηκε από το κοινό

Τειρεσίας

μάντης, ως πρόσωπο φορούσε μάλλινο ένδυμα πάνω από τον χιτώνα

Κ. Κουν

σκηνοθέτης που θεωρεί τον χορό πρωταρχικό στοιχείο του αρχαίου θεάτρου

ιερέας του Διονύσου

καθόταν στην πιο επίσημη, κεντρική έδρα του θεάτρου

Όροι

σκευή

η ενδυμασία των ηθοποιών

χιτών ποδήρης

μακρύς χιτώνας ως τα πόδια

ἀγρηνόν

μάλλινο ένδυμα των μάντεων

κόθορνοι

ψηλά υποδήματα των ηθοποιών

προσωπείο (προσωπίδα)

η μάσκα που κάλυπτε το πρόσωπο

κορυφαίος

ο επικεφαλής του χορού, μιλά με ηθοποιούς

κατά ζυγά / κατά στοίχους

είσοδος χορού σε 5 επί 3 ή 3 επί 5

στροφή και αντιστροφή

ίδια μελωδία, αντίθετη κατεύθυνση κίνησης

επωδός

τμήμα που ο χορός τραγουδά ακίνητος

υπόρχημα

χαρούμενο τραγούδι με ζωηρή όρχηση

θεωρικό

αντίτιμο εισιτηρίου για τους φτωχούς

ραβδούχοι

υπάλληλοι που κρατούσαν την τάξη

προεδρίες

οι πρώτες θέσεις, για τους άρχοντες

προάγων

παρουσίαση των έργων πριν από τη γιορτή

Ετυμολογικά συγγενή

ποιητής

ποίηση · ποιητικός · ποίημα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πρόσωπον

προσωπείο · προσωπικός · προσωπικότητα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ὑποκριτής

υποκριτική · υποκρίνομαι · υποκρισία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

χορός

χορευτής · χορογράφος · χοροδιδάσκαλος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ῥάβδος

ραβδί · ραβδούχος · ραβδοσκόπος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

χείρ

χειρονομία · χειροκροτώ · χειρουργός Λεξικό Τριανταφυλλίδη