Περικλέους Επιτάφιος, κεφ. 45-46: παιδιά, αδέλφια, χήρες και ο επίλογος

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Για τους γιους και τους αδελφούς των νεκρών ο αγώνας θα είναι μεγάλος: όποιον δεν ζει πια όλοι τον επαινούν, κι έτσι ακόμη και με εξαιρετική αρετή θα κριθούν όχι ίσοι αλλά λίγο κατώτεροι.
2. Οι ζωντανοί φθονούν τον αντίπαλο, ενώ ο νεκρός, που δεν στέκεται εμπόδιο σε κανέναν, τιμάται με εύνοια που δεν συναντά ανταγωνισμό.
3. Για την αρετή των γυναικών που μένουν χήρες λέει λίγα, με μια σύντομη παραίνεση: δόξα τους είναι να μη φανούν κατώτερες από τη φύση τους και να μιλούν γι’ αυτές οι άνδρες όσο λιγότερο γίνεται, για καλό ή για κακό.
4. Στον επίλογο (κεφ. 46) λέει ότι είπε με τον λόγο, όπως ορίζει ο νόμος, όσα ταίριαζαν, και ότι με τα έργα οι νεκροί έχουν ήδη τιμηθεί με την ταφή.
5. Η πόλη θα αναθρέψει από εδώ και πέρα με δημόσια δαπάνη τα παιδιά τους ως την ήβη, ένα ωφέλιμο στεφάνι για τους νεκρούς και για όσους μένουν.
6. Όπου τα έπαθλα της αρετής είναι τα μεγαλύτερα, εκεί πολιτεύονται και οι άριστοι πολίτες.
7. Κλείνει καλώντας τον καθένα να θρηνήσει τον δικό του νεκρό και να φύγει.

Τι άλλαξε

• Με το κεφ. 46 τελειώνει ο Επιτάφιος: όπως στο προοίμιο, ο ομιλητής στηρίζεται στον νόμο και κλείνει με την τιμή που η πόλη δίνει στην πράξη, όχι μόνο με λόγια.

Πρόσωπα

Περικλής

ο ομιλητής, κλείνει την παρηγοριά και τον λόγο

Οι γιοι και οι αδελφοί των νεκρών

δύσκολα θα κριθούν ίσοι με τους νεκρούς

Οι χήρες

οι γυναίκες των νεκρών· κατά τη σημείωση, όχι οι μητέρες

Οι νεκροί

τιμήθηκαν με τον λόγο και με την ταφή

Η πόλη

αναλαμβάνει με δημόσια δαπάνη την ανατροφή των παιδιών τους

Τα παιδιά των νεκρών

θα τα αναθρέψει η πόλη ως την ήβη

Όροι

ὁ ἀγών

εδώ: η δύσκολη άμιλλα με τους νεκρούς

καθ’ ὑπερβολὴν ἀρετῆς

με εξαιρετική αρετή

φθόνος πρὸς τὸ ἀντίπαλον

φθόνος για τον αντίπαλο

ἀνανταγώνιστος εὔνοια

εύνοια χωρίς ανταγωνισμό

χηρεία

η κατάσταση της χήρας

παραίνεσις

συμβουλή, προτροπή

κλέος

φήμη

ψόγος

κατηγορία, μομφή

κατὰ τὸν νόμον

όπως ορίζει ο νόμος, το έθιμο

δημοσίᾳ θρέψει

θα αναθρέψει με δημόσια δαπάνη

μέχρι ἥβης

ως την ενηλικίωση

στέφανος

στεφάνι, βραβείο

ἆθλα ἀρετῆς

έπαθλα, βραβεία της αρετής

ἐπίλογος

το κλείσιμο ενός λόγου

Ετυμολογικά συγγενή

χηρεία (χηρείᾳ)

χήρα · χηρεύω Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἀδελφός (ἀδελφοῖς)

αδελφικός · αδελφότητα · αδελφοσύνη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

εὔνοια (εὐνοίᾳ)

ευνοώ · ευνοϊκός · ευνοούμενος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

στέφανος (στέφανον)

στεφάνι · στεφανώνω · στεφάνη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἆθλον (ἆθλα)

άθλημα · αθλητής · έπαθλο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πολιτεύω (πολιτεύουσιν)

πολιτευτής · πολιτεύομαι · πολιτευόμενος Λεξικό Τριανταφυλλίδη