Ο θάνατος της Ευρυδίκης ολοκληρώνει τη συντριβή του Κρέοντα, που επικαλείται τον θάνατο και αναλαμβάνει την ευθύνη. Με την τιμωρία του αποκαθίσταται η ηθική τάξη, και το τελευταίο τραγούδι του χορού για τη φρόνηση και την ευσέβεια ολοκληρώνει την κάθαρση.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑΕΞΟΔΟΣ, Δ΄ ΣΚΗΝΗ15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο Εξάγγελος είναι το ίδιο πρόσωπο που είχε μπει στο παλάτι πίσω από την Ευρυδίκη· η ασυνταξία του λόγου του δείχνει την ταραχή του.
Οι δύο δραματικές ερωτήσεις του Κρέοντα συγκινούν βαθιά, και ο Εξάγγελος ανακοινώνει με ωμό τρόπο τον θάνατο της Ευρυδίκης.
Ο θρήνος του Κρέοντα τον φτάνει στο έσχατο σημείο ταπείνωσης· το «λιμάνι του Άδη» επαληθεύει την προφητεία του Τειρεσία (στ. 1078).
Με εκκύκλημα φαίνεται το πτώμα της Ευρυδίκης· ο Εξάγγελος περιγράφει ρεαλιστικά τον θάνατό της, που ήταν πράξη πόνου, αποδοκιμασίας και εκδίκησης για τον χαμό των παιδιών της.
Ο Κρέων τρομάζει από την κατάρα, επικαλείται τον θάνατο και νιώθει μηδενικός, ζωντανός νεκρός· καταλαβαίνει το μέγεθος της ευθύνης του όταν είναι πια αργά.
Η λέξη «κέρδη» του χορού θυμίζει πόσο συχνά μιλούσε ο Κρέων για κέρδος (στ. 222, 310), και η έμμεση προτροπή να φύγει είναι προοικονομία της αποχώρησής του.
Ο χορός κατακρίνει την επίκληση του θανάτου ως ανόσια και του θυμίζει ότι η μοίρα δεν αλλάζει με προσευχές· στον στ. 1260 όμως είχε αποδώσει τα λάθη στον ίδιο τον Κρέοντα, στάση αντιφατική.
Ο Κρέων εγκαταλείπει την ύβρη και απομακρύνεται· το εξόδιο του χορού βάζει την ευσέβεια και τη σωφροσύνη ως θεμέλιο της ευδαιμονίας, όπως είχε πει και ο Τειρεσίας (στ. 1050).
Τι άλλαξε
Η ηθική τάξη που είχε διαταραχθεί αποκαθίσταται με την τιμωρία και τη μεταμέλεια του Κρέοντα.
Η έξοδος του χορού ολοκληρώνει την κάθαρση της τραγωδίας.
Πρόσωπα
Κρέων
συντρίβεται, εγκαταλείπει την ύβρη και απομακρύνεται από τη σκηνή
Εξάγγελος
φέρνει με ωμό ρεαλισμό τα νέα από το εσωτερικό του παλατιού
Ευρυδίκη
η αυτοκτονία της είναι πόνος, αποδοκιμασία και εκδίκηση
Χορός
κρίνει τον Κρέοντα με αντιφατική στάση και τραγουδά το εξόδιο
Τειρεσίας
η προφητεία του επαληθεύεται
Σωκράτης
η αρχή του «οὐδεὶς ἑκὼν κακός» θυμίζει τα λόγια του Κρέοντα
Ανοίγει η μεσαία θύρα του ανακτόρου και το πτώμα φαίνεται πάνω σε εκκύκλημα, το σκηνικό μηχάνημα που έδειχνε στους θεατές όσα είχαν γίνει μέσα.
Πώς αποκαθίσταται η ηθική τάξη στο τέλος;
Με την τιμωρία του Κρέοντα και την εγκατάλειψη της ύβρης και του πείσματός του. Κατά το βιβλίο, η τιμωρία των αλαζόνων γίνεται δάσκαλός τους.
Με ποια ιδέα συνδέεται το «οὐχ ἑκὼν κατέκανον»;
Με τη σωκρατική αρχή «οὐδεὶς ἑκὼν κακός», ότι κανείς δεν κάνει το κακό με τη θέλησή του. Ο Κρέων λέει ότι σκότωσε τον γιο και τη γυναίκα του χωρίς να το θέλει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.