Αντιγόνη, Πρόλογος (στ. 1-99): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Η Αντιγόνη καλεί την αδελφή της έξω από τις πύλες του παλατιού, για να μην την ακούσει κανείς, και τη ρωτά αν έμαθε τη νέα διαταγή του «στρατηγού» προς όλη την πόλη.
2. Η Ισμήνη δεν έχει μάθει τίποτα από τότε που τα δύο αδέλφια σκοτώθηκαν μέσα σε μία μέρα το ένα από το χέρι του άλλου και ο στρατός των Αργείων έφυγε τη νύχτα.
3. Η Αντιγόνη εξηγεί: ο Ετεοκλής τάφηκε με τιμές, ο Πολυνείκης θα μείνει άταφος και αθρήνητος για τα όρνια, και όποιος τον θάψει θα λιθοβοληθεί δημόσια. Τώρα η Ισμήνη θα δείξει αν αξίζει την καταγωγή της.
4. Η Αντιγόνη της ζητά να σηκώσουν μαζί τον νεκρό. Η Ισμήνη τρομάζει, αφού η ταφή απαγορεύεται ρητά από την πόλη.
5. Η Ισμήνη απαριθμεί τα δεινά του σπιτιού τους: τον Οιδίποδα που τύφλωσε τον εαυτό του, τη μητέρα που κρεμάστηκε, τα αδέλφια που αλληλοσκοτώθηκαν, και φοβάται ότι οι δύο τους θα χαθούν χειρότερα.
6. Λέει ότι είναι γυναίκες και κυβερνώνται από ισχυρότερους, άρα θα υπακούσει στους άρχοντες· να κάνει κανείς πάνω από τις δυνάμεις του το θεωρεί ανόητο.
7. Η Αντιγόνη αρνείται πια κάθε βοήθεια: θα θάψει τον αδελφό της και θα πεθάνει, γιατί τους νεκρούς θα τους ευχαριστεί πολύ περισσότερο χρόνο από τους ζωντανούς.
8. Η Ισμήνη τη συμβουλεύει να κρατήσει το σχέδιο μυστικό, η Αντιγόνη τη θέλει να το φωνάξει σε όλους. Στο τέλος η Ισμήνη την αφήνει να φύγει, λέγοντας πως είναι ασυλλόγιστη αλλά αληθινά αγαπημένη για τους δικούς της.

Τι άλλαξε

• Η Αντιγόνη ξεκινά μόνη για την ταφή του Πολυνείκη και η ρήξη με την Ισμήνη έχει γίνει· η σκηνή προετοιμάζει την είσοδο του χορού και του Κρέοντα, που θα έρθει να διακηρύξει τη διαταγή.

Πρόσωπα

Αντιγόνη

μαθαίνει τη διαταγή και αποφασίζει να θάψει τον Πολυνείκη

Ισμήνη

αδελφή της, αρνείται να συμμετάσχει από φόβο

Κρέων

ο «στρατηγός» που απαγόρευσε την ταφή του Πολυνείκη

Πολυνείκης

ο νεκρός αδελφός που πρέπει να μείνει άταφος

Ετεοκλής

ο νεκρός αδελφός που τάφηκε με τιμές

Οιδίπους

ο πατέρας, που τυφλώθηκε μόνος του για τα αμαρτήματά του

Ιοκάστη

η μητέρα και σύζυγος του Οιδίποδα, που κρεμάστηκε

Δίας

κατά την Αντιγόνη, στέλνει τις συμφορές του γένους του Οιδίποδα

Όροι

αὐτάδελφος

αδελφός από τους ίδιους γονείς

κήρυγμα

δημόσια διαταγή, διακήρυξη

φροῦδος

που χάθηκε, έγινε άφαντος

καλχαίνω

σκέφτομαι βαθιά και με ταραχή

νέκυς

νεκρός, το σώμα του νεκρού

θησαυρός (στ. 30)

εύρημα, έρμαιο για τα όρνια

φόνος δημόλευστος

θάνατος με δημόσιο λιθοβολισμό

ταλαῖφρον

δύστυχη αλλά και τολμηρή

κινδύνευμα

επικίνδυνη πράξη

σχέτλιος

που τολμά ή παθαίνει φοβερά

ἀμπλακήματα

αμαρτήματα

ὅσια πανουργήσασα

κάνοντας ιερή παρανομία (οξύμωρο)

δυσβουλία

αφροσύνη, κακή απόφαση

ἄνους

ασυλλόγιστος, χωρίς φρόνηση

Ετυμολογικά συγγενή

κήρυγμα

κήρυκας · κηρύσσω · διακήρυξη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἀδελφός

αδελφικός · αδελφότητα · αδελφοσύνη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νόμος

νομικός · νομοθέτης · παράνομος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νεκρός

νεκροταφείο · νεκρώσιμος · νεκροψία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

θάπτω

θάβω · ταφή · ενταφιασμός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ψυχρός

ψυχρός · ψυχρότητα · ψυχραιμία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

καρδία

καρδιά · καρδιολόγος · εγκάρδιος Λεξικό Τριανταφυλλίδη