Νεοελ. Διαφωτισμός, Ρ. Βελεστινλής, «Η επαναστατική προκήρυξη»

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο Ρήγας ήθελε να ξεσηκώσει όλους τους βαλκανικούς λαούς, μαζί και τους Τούρκους, ενάντια στον σουλτάνο.
2. Οραματιζόταν ομοσπονδιακή Ελληνική Δημοκρατία με γαλλικά πρότυπα· βασίστηκε και στο Γαλλικό Σύνταγμα του 1793.
3. Η Προκήρυξη περιγράφει τον σουλτάνο ως τύραννο που ζει μέσα στις ορέξεις του, περιτριγυρισμένος από αμαθείς αυλικούς.
4. Κανείς πολίτης δεν είναι ασφαλής για τη ζωή, την τιμή και την περιουσία του, και τα εγκλήματα μένουν ατιμώρητα.
5. Ο ομιλητής καλεί Ουρανό, Ήλιο και Γη ως μάρτυρες των εγκλημάτων.
6. Ο λαός καταλαβαίνει ότι η δυστυχία του έρχεται από την κακή διοίκηση και την έλλειψη καλών νόμων και αποφασίζει να ξεσηκωθεί.
7. Γι' αυτό διακηρύσσονται τα δίκαια του ανθρώπου, ώστε όλοι να ελέγχουν τους άρχοντες και να μη γίνουν ξανά σκλάβοι.

Πρόσωπα

Ρήγας Βελεστινλής

πρόδρομος και πρωτομάρτυρας της ελευθερίας

ο Σουλτάνος

ο τύραννος που κατηγορεί η Προκήρυξη

αδελφοί Πούλιου

τύπωσαν τα έργα του στη Βιέννη

Πασβάνογλου

πασάς του Βιδινίου, μυήθηκε στα σχέδιά του

Νικόλαος Μαυρογένης

ηγεμόνας, ο Ρήγας ήταν γραμματικός του

Όροι

προκήρυξη

δημόσια έκκληση σε επανάσταση

δεσποτισμός

απόλυτη, αυταρχική εξουσία

Δίκαια του Ανθρώπου

τα δικαιώματα που διακηρύσσει ο Ρήγας

Θούριος

επαναστατικό τραγούδι του Ρήγα

αποστροφή

ο λόγος στρέφεται σε Ουρανό, Ήλιο, Γη

Βλαχομπογδανία

οι παραδουνάβιες ηγεμονίες

Ρούμελη

οι ευρωπαϊκές χώρες των Οθωμανών

βδελυρός

αδιάντροπος, σιχαμερός

απροσωπόληπτος

αμερόληπτος, αντικειμενικός

ουτιδανός

ευτελής, τιποτένιος

ενανδρίζομαι

γίνομαι άντρας, αντριεύω

φανέρωσις

διακήρυξη

σιγουρότης

ασφάλεια