Νεοελ. Διαφωτισμός, Δ. Καταρτζής, «[Από τη χρεία να οδηγούμαστε εις τα αναγκαία]»
Απόσπασμα από το παιδαγωγικό δοκίμιο του Δημητρίου Καταρτζή (1783): με οδηγό τη φρόνηση, ο συγγραφέας ορίζει τι πρέπει να μαθαίνουν οι νέοι, πρώτα τη ζωντανή γλώσσα τους, ύστερα τα αρχαία ελληνικά και μια ευρωπαϊκή γλώσσα.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Καταρτζής βλέπει ότι η ελληνική παιδεία υστερεί από την ευρωπαϊκή, αν και έχουν την ίδια αρχαία ελληνική ρίζα, και βρίσκει την αιτία στη γλώσσα.
Η φρόνηση είναι για αυτόν η αρετή που δείχνει τι είναι αναγκαίο να σπουδάζουμε, και διαφέρει από έθνος σε έθνος.
Πρώτη ανάγκη είναι να ξέρουμε και να γράφουμε καλά τη γλώσσα που μιλάμε, όπως κάνουν τα πολιτισμένα έθνη.
Δεύτερη είναι τα αρχαία ελληνικά, για τα πατερικά βιβλία, ως απόγονοι των αρχαίων και για να πλουτίσει η ζωντανή γλώσσα.
Τρίτη είναι μια ζωντανή ευρωπαϊκή γλώσσα, κατά προτίμηση η γαλλική, για να έχουμε εύκολα τη γνώση και τις νέες επιστήμες.
Ο νέος να έχει γενική γνώση από όλα, αλλά να προκόβει στη μάθηση που απαιτεί το επάγγελμά του.
Τι προτείνει ο Καταρτζής για τη γλώσσα της παιδείας;
Να γίνει η «φυσική» γλώσσα, όπως λέει τη δημοτική, το όργανο της παιδείας. Θεωρεί ότι οι νέοι ξοδεύουν τις σπουδές τους στα αρχαία και μένουν με ελλιπή γενική μόρφωση.
Γιατί ο Καταρτζής θέλει να μαθαίνουν οι νέοι γαλλικά;
Γιατί στα γαλλικά βρίσκεται η ανάλυση όλων των αρχαίων ελληνικών βιβλίων, αλλά και όσα έγιναν στην ιστορία και στις επιστήμες που λείπουν από τα ελληνικά μετά την υποδούλωση.
Τι ρόλο δίνει στη φρόνηση;
Τη θεωρεί αρετή των αρετών, τη συντροφιά τους, χωρίς την οποία καμία αρετή δεν είναι πραγματική. Γι' αυτό και η σπουδή πρέπει να γίνεται με φρόνηση, προσαρμοσμένη στο κάθε έθνος.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.