απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Κ.Π. Καβάφης, «Νέοι της Σιδώνος 400 μ.Χ.»

Ποίημα του Καβάφη (1920): σε μια γιορτή πέντε πλούσιων νέων της Σιδώνας το 400 μ.Χ., ένας ηθοποιός απαγγέλλει το επίγραμμα του τάφου του Αισχύλου, και ένα φανατικό για τα γράμματα παιδί διαμαρτύρεται που ο ποιητής θυμήθηκε μόνο τη μάχη του Μαραθώνα και όχι τις τραγωδίες του.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η σκηνή είναι στη Σιδώνα το 400 μ.Χ., εξελληνισμένη πόλη της Φοινίκης και ρωμαϊκή επαρχία· πέντε πλούσιοι, μορφωμένοι νέοι διασκεδάζουν.
  2. Ένας ηθοποιός απαγγέλλει επιγράμματα ελληνιστικών ποιητών σε μια αίθουσα γεμάτη αρώματα.
  3. Όταν απαγγέλλει το επίγραμμα του τάφου του Αισχύλου, τονίζει ίσως υπερβολικά την ανδρεία και τον Μαραθώνα.
  4. Ένα ζωηρό παιδί πετιέται και λέει ότι δεν του αρέσει το τετράστιχο, γιατί μοιάζει με λιποψυχία.
  5. Ο νέος απαιτεί από τον δημιουργό να δίνει στο έργο του όλη τη δύναμή του και να το θυμάται ως το τέλος.
  6. Κατηγορεί τον Αισχύλο που άφησε έξω τις τραγωδίες του και κράτησε για μνήμη μόνο ότι πολέμησε τον Δάτι και τον Αρταφέρνη.

Πρόσωπα

Κ. Π. Καβάφης
ο ποιητής, Αλεξανδρινός (1863-1933)
ο Σιδώνιος νέος
φανατικός των γραμμάτων, διαμαρτύρεται
ο ηθοποιός
απαγγέλλει επιγράμματα στη γιορτή
Αισχύλος
τραγικός ποιητής, πολέμησε στον Μαραθώνα
Δάτις και Αρταφέρνης
αρχηγοί των Περσών στον Μαραθώνα
Μελέαγρος, Κριναγόρας, Ριανός
ελάσσονες ελληνιστικοί επιγραμματοποιοί
Γρ. Ξενόπουλος
πρώτος παρουσίασε τον Καβάφη στην Αθήνα

Όροι

επίγραμμα
σύντομο ποίημα, εδώ για τάφο
υπέρ το δέον
πάνω από το μέτρο, με υπερβολική έμφαση
λιποψυχία
δειλία, έλλειψη θάρρους
θεατρικότητα
σκηνή με πρόσωπα και διάλογο
διδακτικός τόνος
ο νέος κηρύττει τι πρέπει να γίνεται
πρόσωπα ως σύμβολα
οι ήρωες εκφράζουν στάσεις ζωής
πεζολογικός στίχος
λιτός στίχος, κοντά στον πεζό λόγο
μετατόπιση του χρόνου
το θέμα τοποθετείται σε παλιά εποχή
ψευδοϊστορικά ποιήματα
πλαστά περιστατικά σαν ιστορικά
ιστορικά, φιλοσοφικά, ερωτικά
οι τρεις κατηγορίες των ποιημάτων του
υποβολή
το νόημα δίνεται έμμεσα
αραιογράφηση
το «μόνο» γράφεται αραιά για έμφαση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι δεν άρεσε στον Σιδώνιο νέο στο επίγραμμα του Αισχύλου;

Γιατί ο Αισχύλος, στο επίγραμμα για τον τάφο του, θυμάται μόνο ότι πολέμησε στον Μαραθώνα και ξεχνά τις τραγωδίες του. Για τον νέο αυτό μοιάζει με λιποψυχία: ο δημιουργός πρέπει να θυμάται το έργο του ως το τέλος.

Ποια στάση ζωής εκφράζουν ο Αισχύλος και ο Σιδώνιος νέος;

Ο Αισχύλος, άνθρωπος της κλασικής Αθήνας, τιμά πάνω απ' όλα την ανδρεία για την πατρίδα. Ο νέος, πλούσιος και καλλιεργημένος σε μια ρωμαϊκή επαρχία του 400 μ.Χ., τιμά πάνω απ' όλα την τέχνη. Το βιβλίο ζητά να συγκριθούν οι δύο εποχές και οι δύο τρόποι ζωής.

Ποια είναι η θέση του Καβάφη απέναντι στον Σιδώνιο νέο;

Δύσκολο να ειπωθεί. Κατά το βιβλίο, κάποιοι μελετητές λένε ότι τον ειρωνεύεται, άλλοι ότι κατά βάθος συμφωνεί, και άλλοι ότι δέχεται τα λόγια του χωρίς να ταυτίζεται μαζί του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.