Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, το ανολοκλήρωτο έργο ζωής του Διονυσίου Σολωμού: με αφορμή την πολιορκία και την Έξοδο του Μεσολογγίου, ο ποιητής δείχνει τον άνθρωπο που κατακτά την εσωτερική, ηθική ελευθερία νικώντας κάθε δύναμη που τον πολιορκεί. Το βιβλίο δίνει τους Στοχασμούς του ποιητή και αποσπάσματα από τα τρία Σχεδιάσματα.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Το Μεσολόγγι πολιορκείται για δεύτερη φορά (1825-1826) από Τούρκους και Αιγύπτιους του Ιμπραήμ, ως την Έξοδο την παραμονή των Βαΐων.
Τι έγινε
Στους Στοχασμούς ο Σολωμός ορίζει την ιδέα: Πατρίδα και Πίστη, και μια κλίμακα από δυνάμεις, φυσικές και ηθικές, που οι ήρωες πρέπει να ξεπεράσουν ως τον θάνατο.
Το Α΄ Σχεδίασμα, προφητικός θρήνος: σε όραμα μια μεγάλη γυναίκα με λύρα υμνεί το Μεσολόγγι· ο πολεμιστής κλαίει για το όπλο που δεν σηκώνει από την πείνα, η μάνα ζηλεύει το πουλί που βρίσκει σπυρί.
Το Β΄ Σχεδίασμα: η άνοιξη και ο Έρωτας πολιορκούν την ψυχή· η αδύναμη σάλπιγγα των Ελλήνων συγκρίνεται με την περιπαιχτική σάλπιγγα του Αράπη.
Φτάνει ο εχθρικός στόλος και χάνεται η ελπίδα· ο εχθρός τους υπόσχεται ζωή αν αλλάξουν πίστη, αλλά εκείνοι αντέχουν ως μάρτυρες.
Ένας πολέμαρχος θυμάται την αγαπημένη του και τη δόξα του και αποφασίζει να ανοίξει δρόμο για τους λίγους που απέμειναν· οι γυναίκες δείχνουν θαυμαστή υπομονή και μοιράζονται το ίδιο όνειρο.
Την τελευταία νύχτα οι ήρωες προσεύχονται σιωπηλοί, οι γυναίκες καίνε τα κρεβάτια και η Πατρίδα, η Μεγάλη Μητέρα, αγρυπνά πάνω από τα παιδιά της.
Το Γ΄ Σχεδίασμα: ο ποιητής βλέπει τη Μητέρα-Θεά που τον προστάζει να ψάλει την πολιορκία· ο άνισος πόλεμος, η σημαία με τον Σταυρό και ο «Πειρασμός» της άνοιξης.
Τι άλλαξε
Οι πολιορκημένοι, νικώντας κάθε εξωτερική δύναμη, θριαμβεύουν ακόμη και στις καρδιές όσων τους πολιορκούν· γι' αυτό είναι «ελεύθεροι».
Γιατί ο Σολωμός ονομάζει τους πολιορκημένους «ελεύθερους»;
Γιατί, ενώ είναι κλεισμένοι από τον εχθρό, νικούν μέσα τους όλες τις δυνάμεις που τους πιέζουν: την πείνα, τον φόβο, την ομορφιά της φύσης, την αγάπη για τη ζωή. Κατά τον Πολυλά, ο άνθρωπος βρίσκει στην ηθική του ελευθερία το πιο γερό οχυρό απέναντι στη βία.
Ποια είναι τα τρία Σχεδιάσματα των Ελεύθερων Πολιορκημένων;
Το Α΄ (γύρω στο 1830) είναι ένα είδος προφητικού θρήνου για την πτώση του Μεσολογγίου. Το Β΄ (1833-1844) είναι σε δεκαπεντασύλλαβους ζευγαρωτούς ομοιοκατάληκτους στίχους, πιο αφηγηματικό. Το Γ΄ είναι σε λιτούς στίχους χωρίς ομοιοκαταληξία, πολύ αρμονικούς.
Τι συμβολίζει ο «Πειρασμός» στο Γ΄ Σχεδίασμα;
Την άνοιξη και τον Έρωτα, την ομορφιά της φύσης που ξυπνά την αγάπη για τη ζωή και κινδυνεύει να λυγίσει τους πολιορκημένους. Για τη «φεγγαροντυμένη» κορασιά που βγαίνει από τη λίμνη υπάρχουν πολλές ερμηνείες: ομορφιά της ζωής, νεράιδα, Αφροδίτη, θεά Ελευθερία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.