Α. Κάλβος, «Τα ηφαίστεια»

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο ποιητής περιγράφει τα πράσινα νησιά του Αιγαίου, άλλοτε ευτυχισμένα, τώρα έρημα: περιβόλια χωρίς χέρια, σιωπηλά δάση, άλογα χωρίς αναβάτες, πατημασιές ανθρώπων που χάθηκαν.
2. Βλέπει πτώματα στο κύμα και απευθύνεται με πικρή ειρωνεία στους σφαγείς: είναι «έργο ηρώων» να σφάζεις παιδιά, γυναίκες και γέρους;
3. Ρωτά τους Έλληνες γιατί δεν ορμούν στα εχθρικά πλοία και τους θυμίζει ότι ένας γενναίος άντρας φτάνει για να σκορπίσει τα πλήθη.
4. Γονατίζει μπροστά στον Δημιουργό, που μόνο σε αυτόν σκύβει το κεφάλι, και ζητά βοήθεια.
5. Ο εχθρικός στόλος λάμπει στον ήλιο· οι εχθροί, με τύμπανα και τραγούδια, καυχιούνται για το αίμα που έχυσαν.
6. Δύο μαύρες πρώρες πλησιάζουν· η μουσική σωπαίνει, ο τρόμος απλώνεται, τα πλοία συγκρούονται και ο στόλος χάνεται στις φλόγες.
7. Οι δύο πρώρες βγαίνουν σώες από τη φωτιά και απομακρύνονται, και όλα αντηχούν το όνομα του Κανάρη.

Πρόσωπα

Ανδρέας Κάλβος

ο ποιητής της ωδής

Κανάρης

ο ήρωας που υμνείται στο τέλος

οι Έλληνες

ο ποιητής τους καλεί να πολεμήσουν

οι εχθροί

οι σφαγείς των νησιών, «αναθρέμματα της Ασίας»

ο Δημιουργός

ο ποιητής γονατίζει και του ζητά βοήθεια

Ούγο Φόσκολο

ποιητής, ο Κάλβος υπήρξε γραμματέας του

Παλαμάς

πρώτος εκτίμησε τις Ωδές, το 1888

Όροι

ωδή

λυρικό ποίημα σε στροφές, του Κάλβου

Λυρικά

η συλλογή όπου ανήκει η ωδή, 1826

Η Λύρα

η πρώτη συλλογή ωδών, Γενεύη 1824

Ωδαί

ο γενικός τίτλος των έργων του Κάλβου

αρετή

πόθος για ελευθερία και δικαιοσύνη

ειρωνεία

οι σφαγές ως «έργον ηρώων»

κλιμάκωση

η ένταση ανεβαίνει ως την πυρπόληση

εικονοπλαστική τόλμη

δυνατές, τολμηρές εικόνες

καρμπονάρος

ο Κάλβος φυλακίστηκε ως τέτοιος, 1821

χλωρά

πράσινα

κύμβαλα

τύμπανα

βλάσφημα μέτρα

αλαζονικοί ρυθμοί

εξανοίγω

αντικρίζω

αλίκτυπος

θαλασσόπληκτος