Γ. Ψυχάρης, «Δυο λόγια»

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο Ψυχάρης δηλώνει ότι ο αγώνας για τη γλώσσα είναι αγώνας για την πατρίδα.
2. Χρωστά τη ζωή του στη Γαλλία, αλλά γεννήθηκε Έλληνας και θέλει να βοηθήσει την Ελλάδα πολεμώντας για την εθνική γλώσσα.
3. Ένα έθνος γίνεται έθνος όταν μεγαλώνει τα σύνορά του και έχει δική του λογοτεχνία στη δημοτική.
4. Δεν δημιούργησε δική του γλώσσα: γράφει την κοινή γλώσσα του λαού και δανείζεται από την αρχαία μόνο όσα λείπουν, προσαρμοσμένα.
5. Δεν πιστεύει ότι έλυσε το γλωσσικό πρόβλημα· χρειάζονται γραμματικές και διδασκαλία της δημοτικής σε σχολεία και Πανεπιστήμιο.
6. Το βιβλίο του δεν είναι γραμματική ούτε ταξιδιωτικός οδηγός, αλλά φαντασία· το «εγώ» είναι ρητορικός τύπος για την εθνική ψυχή.
7. Θέλει ο αναγνώστης να διασκεδάσει και, πάνω απ' όλα, να τον καταλαβαίνει ο καθένας.

Πρόσωπα

Γιάννης Ψυχάρης

γλωσσολόγος, ηγέτης του Δημοτικισμού

Ερνέστος Ρενάν

πεθερός του Ψυχάρη

Adolphe Joanne

Γάλλος γεωγράφος, συντάκτης οδηγών

Διονύσιος Σολωμός

συνδέει ελευθερία και γλώσσα

Όροι

Δημοτικισμός

κίνημα για τη δημοτική γλώσσα

δημοτική

η κοινή γλώσσα του λαού

καθαρεύουσα

η λόγια γλώσσα των σχολείων τότε

πρόλογος

εισαγωγικό κείμενο ενός βιβλίου

Το Ταξίδι μου

το βιβλίο-σταθμός του Ψυχάρη, 1888

νοερά σύνορα

η πνευματική επέκταση ενός έθνους

αμύνεται περί πάτρης

ομηρική φράση: αγωνίζεται για την πατρίδα

τύπος ρητορικής

το «εγώ» ως σχήμα λόγου

Ρόδα και Μήλα

πεντάτομη σειρά δημοσιευμάτων του

Σχολή Ανατολικών Γλωσσών

εκεί δίδαξε ο Ψυχάρης στο Παρίσι