Κ. Παλαμάς, "Σατιρικά γυμνάσματα"

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Α΄: Τιποτένιοι, αλήτες, άεργοι και φιγουρατζήδες ξεσηκώνονται κάθε τόσο, χειραγωγημένοι από έναν «αφέντη».
2. Ζητούν κρεμάλα για τους «Τρικούπηδες» και γιουχαΐζουν τους «Ψυχάρηδες», δηλαδή όσους πάνε να φτιάξουν κάτι σωστό.
3. Η Ελλάδα παρουσιάζεται σαν συντηρητική δασκάλα γεμάτη λογιότατους, και ο Ρωμιός με άδειο μυαλό, κολλημένος στον καφενέ και στο όνειρο της Πόλης.
4. Β΄: Οι βωμοί είναι συντριμμένοι· δεν εμπνέουν πια ούτε η Αθηνά ούτε η Παναγία, και παντού απλώνεται το κρύο της αθεΐας.
5. Οι άνθρωποι ζουν σαν κοπάδια αγριμιών και αρνιών.
6. Νέες θεότητες, η Ιδέα και η Επιστήμη, λάμπουν μακριά και τις λατρεύουν οι «βάρβαροι»· το άλογο του Μπραΐμη μάς πατά ακόμη.

Τι άλλαξε

• Η εικόνα των πολιτικών και κοινωνικών ηθών είναι ζοφερή: δημαγωγία, άγνοια, πνευματική ερήμωση και καθυστέρηση.

Πρόσωπα

Κωστής Παλαμάς

ποιητής των Σατιρικών Γυμνασμάτων

Χαρίλαος Τρικούπης

πρωθυπουργός, σύμβολο του σωστού πολιτικού

Ψυχάρης

μαχητικός ηγέτης του δημοτικισμού

Μπραΐμης

σύμβολο της καταπίεσης που κρατά ακόμη

Νίτσε

φιλόσοφος του Λυκόφωτος των ειδώλων

Ανδρέας Λασκαράτος

σατιρικός με κοινωνική σάτιρα

Όροι

σάτιρα

ποίηση που στιγματίζει με γέλιο ή οργή

σαρκασμός

πικρή, δηκτική ειρωνεία

Νουμάς

το περιοδικό όπου δημοσιεύτηκαν

κίνημα στο Γουδί

το γεγονός του 1909

ζαγάρι

μεταφορικά: τιποτένιος άνθρωπος

μόρτης

αλήτης, μάγκας

λιμοκοντόρος

πεινασμένος που ντύνεται για επίδειξη

λανσάρω

αναδεικνύω κάποιον

Αρσακιώτισσα

του Αρσακείου, συντηρητικού σχολείου

λογιότατος

ειρωνικά: σχολαστικός μελετητής

αφερίμ

μπράβο, εύγε (ειρωνικά)

μαρκούτσι

ο σωλήνας του ναργιλέ

ξωτικό

δαιμόνιο