Παραλογές: Του νεκρού αδελφού

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

• Προξενητές από μακριά ζητούν την Αρετή· οι οχτώ αδελφοί αρνούνται, ο Κωσταντής δέχεται και ορκίζεται στη μάνα να της φέρνει την κόρη σε χαρά ή λύπη.

Τι έγινε

1. Η μάνα μεγαλώνει με φροντίδα τη μονάκριβη κόρη της, την Αρετή, μαζί με εννιά γιους.
2. Στο οικογενειακό συμβούλιο ο Κωσταντής πείθει να δοθεί η αδελφή στα ξένα και βάζει τον ουρανό κριτή στον όρκο του.
3. Έρχεται χρονιά δίσεχτη, πεθαίνουν και οι εννιά αδελφοί και η μάνα μένει μόνη.
4. Στον τάφο του Κωσταντή τον καταριέται βαριά για τον όρκο που δεν τήρησε· η γη σείεται και ο νεκρός βγαίνει.
5. Κάνει άλογο το σύννεφο και πηγαίνει να φέρει την Αρετή· στον δρόμο τα πουλιά μιλούν με ανθρώπινη φωνή για το παράξενο ταξίδι.
6. Η Αρετή υποψιάζεται από τα σημάδια, ο αδελφός δικαιολογείται και χάνεται στην εκκλησία, όπου είναι ο τάφος του.
7. Η Αρετή βρίσκει το σπίτι ερημωμένο, χτυπά την πόρτα και η μάνα στην αρχή δεν την αναγνωρίζει.

Τι άλλαξε

• Μάνα και κόρη αγκαλιάζονται και πεθαίνουν μαζί.

Πρόσωπα

Κωσταντής

ο νεκρός αδελφός που κρατά τον όρκο του

Αρετή

η μονάκριβη κόρη, παντρεμένη μακριά

μάνα

χάνει τους γιους και καταριέται τον Κωσταντή

οχτώ αδελφοί

αρνούνται να δοθεί η Αρετή στα ξένα

G. A. Bürger

Γερμανός ποιητής της μπαλάντας Λεονόρα

C. Fauriel

βρήκε ομοιότητες με τη Λεονόρα

Όροι

παραλογή

αφηγηματικό δημοτικό τραγούδι

όρκος

η υπόσχεση που κινεί όλη την πλοκή

κατάρα

σηκώνει τον νεκρό από τον τάφο

υπερφυσικό στοιχείο

ο νεκρός που ζωντανεύει και ταξιδεύει

προσωποποίηση

τα πουλιά μιλούν με ανθρώπινη φωνή

ανακάλεμα

κάλεσμα του νεκρού να βγει να βοηθήσει

παραλλαγές

πολλές μορφές του ίδιου τραγουδιού

δίσεχτος χρόνος

κακή χρονιά, με αρρώστια και θάνατο

μπάλσαμο, καρυοφύλλι

μυριστικά φυτά του κήπου

Λεονόρα

γερμανική μπαλάντα με παρόμοιο θέμα