απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Ν. ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ: Ποίηση. Ο Δημοτικισμός

Εισαγωγή στη Νέα Αθηναϊκή Σχολή (από το 1880): οι αλλαγές της εποχής Τρικούπη, η γενιά του '80 που πολεμά τον ρομαντισμό με οδηγό τον παρνασσισμό, η κυριαρχία του Παλαμά, ο δρόμος του Καβάφη και το κίνημα του δημοτικισμού.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1880 – 1920

Γιατί

Τι έγινε

  1. Στην πνευματική ζωή αναπτύσσεται η λαογραφία (Νικόλαος Πολίτης) και ο αγώνας για τη δημοτική, κυρίως μετά το 1888.
  2. Πρώτα σημάδια αλλαγής δίνουν ο Βιζυηνός, ο Προβελέγγιος και ο Παπαδιαμαντόπουλος (Jean Moreas).
  3. Στο περιοδικό Ραμπαγάς εμφανίζονται οι νέοι ποιητές που πολεμούν τον ρομαντισμό και την καθαρεύουσα, με οδηγό τον γαλλικό παρνασσισμό.
  4. Οι Έλληνες παρνασσικοί δεν φτάνουν στην απάθεια· εισάγουν την καθημερινότητα και τη θέρμη της κοινής ομιλίας.
  5. Ο Παλαμάς κυριαρχεί για σαράντα χρόνια· στον αντίποδα, ο Καβάφης στην Αλεξάνδρεια ανοίγει πρωτοποριακό δρόμο.
  6. Το 1900-1910 ξεχωρίζει ο Σικελιανός· ακολουθούν ο Βάρναλης, ο Καζαντζάκης και οι προπομποί των νεορομαντικών.
  7. Ο δημοτικισμός περνά από την ποίηση στην πεζογραφία και στα δοκίμια για την παιδεία και την κοινωνία (Φωτιάδης, Δελμούζος, Τριανταφυλλίδης, Γληνός).

Πρόσωπα

Χαρίλαος Τρικούπης
πρωθυπουργός της ανόρθωσης μετά το 1881
Νικόλαος Πολίτης
θεμελιωτής της Λαογραφίας
Γιάννης Ψυχάρης
έγραψε Το ταξίδι μου (1888)
Κωστής Παλαμάς
κυρίαρχη μορφή της ποίησης 1880-1920
Κ. Π. Καβάφης
πρωτοποριακός ποιητής της Αλεξάνδρειας
Άγγελος Σικελιανός
λυρικός ποιητής, Αλαφροΐσκιωτος (1909)
Γεώργιος Δροσίνης
ποιητής της γενιάς του '80
Jean Moreas
Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος, Τρυγόνες και Έχιδναι
Κλεάνθης Τριαντάφυλλος
εξέδιδε τον Ραμπαγά με τον Γαβριηλίδη

Όροι

Νέα Αθηναϊκή Σχολή
η γενιά του '80 στη λογοτεχνία
παρνασσισμός
ρεύμα της απάθειας και της άψογης μορφής
απάθεια
το έμβλημα των Παρνασσικών
δημοτικισμός
κίνημα για την επικράτηση της δημοτικής
εκπαιδευτικός δημοτικισμός
δημοτική για αναγέννηση της παιδείας
λαογραφία
η μελέτη του λαϊκού πολιτισμού
Ραμπαγάς
σατιρικό περιοδικό της γενιάς του '80
Ο Νουμάς
μαχητικό περιοδικό των δημοτικιστών
Το ταξίδι μου
έργο του Ψυχάρη υπέρ της δημοτικής
νεορομαντικοί
ποιητές της δεκαετίας 1920-1930
καθαρεύουσα
η γλώσσα που πολέμησε η γενιά του '80

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι ο παρνασσισμός;

Ποιητικό ρεύμα από τους Γάλλους Παρνασσικούς που αντιδρά στον ξεπεσμένο ρομαντισμό. Εμπνέεται από την κλασική παράδοση, έχει έμβλημα την απάθεια και ιδανικό την άψογη μορφή: ηχηρό στίχο, πλούσια ομοιοκαταληξία, τη μοναδική λέξη. Οι Έλληνες παρνασσικοί κράτησαν όμως συναίσθημα και έφεραν την καθημερινότητα και την απλή έκφραση.

Ποια είναι η γενιά του '80 και πώς εμφανίστηκε;

Οι ποιητές που εμφανίστηκαν στο σατιρικό περιοδικό Ραμπαγάς (Δροσίνης, Παλαμάς, Σουρής, Πολέμης). Απέρριψαν τα καθιερωμένα θέματα και πολέμησαν τον ρομαντισμό και την καθαρεύουσα. Χαρακτηριστικά τους είναι η λαογραφία και η υιοθέτηση της δημοτικής.

Ποιο ρόλο έπαιξε το «Ταξίδι μου» του Ψυχάρη στον δημοτικισμό;

Εκδόθηκε το 1888 και έδωσε ουσιαστική ώθηση στη χρήση της δημοτικής και στον πεζό λόγο, αφού στην ποίηση είχε ήδη καθιερωθεί. Οι περισσότεροι πεζογράφοι ακολούθησαν, και περιοδικά όπως ο Νουμάς έγιναν όργανα του κινήματος.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.