Προς τα έξω ο Ιουστινιανός κοιτάζει την παλιά ρωμαϊκή οικουμένη. Στο εσωτερικό όμως χτίζει κάτι νέο, δεμένο με ελληνική παράδοση και χριστιανική πίστη.
Α΄ Λυκείου · Ιστορία · Κεφαλαιο VII · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 6ος αιώνας μ.Χ.
Γιατί
Ο Ιουστινιανός θέλει να συνδέσει πολλούς λαούς σε μια κοινότητα με κοινή παράδοση και πίστη.
Η Στάση του Νίκα το 532 δίνει την αφορμή για ισχυρή κεντρική εξουσία.
Η ανάπτυξη των μεγάλων γαιοκτησιών απειλεί να εκφεουδαρχίσει την αυτοκρατορία.
Τι έγινε
Η μοναρχία ισχυροποιείται: ο αυτοκράτορας θεωρείται εκλεκτός του Θεού που κυβερνά για το καλό των υπηκόων.
Επιβάλλεται μία θρησκεία και ένα δόγμα. Το 529 κλείνει η νεοπλατωνική σχολή των Αθηνών.
Οι θρησκευτικές μειονότητες διώκονται. Επιείκεια δείχνει μόνο στους Εβραίους.
Ιεραπόστολοι εκχριστιανίζουν λαούς στον Καύκασο, στη Νουβία, στη Σαχάρα και στο Δούναβη. Χτίζεται η Αγία Σοφία.
Το δίκαιο κωδικοποιείται συστηματικά, κυρίως στα λατινικά, με τις Νεαρές στα ελληνικά.
Οι στρατιωτικοί διοικητές των εκτεθειμένων περιοχών παίρνουν και την πολιτική εξουσία.
Τι άλλαξε
Η ρωμαϊκή οικουμένη γίνεται ελληνοχριστιανική και το κράτος παίρνει βυζαντινή φυσιογνωμία.
Το Corpus juris civilis γίνεται βάση της νεότερης νομοθεσίας των ευρωπαϊκών κρατών.
Περιορίζεται η μεγάλη γαιοκτησία και αποφεύγεται μια εξέλιξη σαν του δυτικού μεσαιωνικού κόσμου.
Πρόσωπα
Ιουστινιανός
Αυτοκράτορας που έδωσε στο κράτος νέα εσωτερική οργάνωση με καινοτόμες ιδέες.
Θεοδώρα
Γυναίκα με ισχυρή θέληση, σύντροφος και συνεργάτιδα του Ιουστινιανού.
Βελισάριος
Στρατηγός που περιγράφει σε επιστολή του την κατάσταση στην Ιταλία.
Όροι
Στάση του Νίκα
Η εξέγερση του 532, με την καταστολή της οποίας θεμελιώθηκε η μοναρχία.
Νεαρές
Οι καινούργιοι νόμοι μετά το 534, γραμμένοι στα ελληνικά.
Ιουστινιάνειος κώδικας
Νομοθετική συλλογή του 529 και του 534 σε λατινική γλώσσα.
Corpus juris civilis
Το όνομα που πήρε τον 16ο αιώνα η κωδικοποίηση των νόμων του Ιουστινιανού.
δυνατοί
Οι μεγαλοκτηματίες της εποχής, που ο Ιουστινιανός προσπάθησε να πλήξει.
Χρονολογίες
529
Ο Ιουστινιανός κλείνει τη νεοπλατωνική σχολή των Αθηνών
532
Η Στάση του Νίκα στην Κωνσταντινούπολη
533
Ο Πανδέκτης του Ιουστινιανού
534
Η νέα έκδοση του Ιουστινιάνειου κώδικα
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι σημαίνει ελληνοχριστιανική οικουμένη;
Μια κοινότητα λαών που τη συνδέουν η ελληνική πολιτιστική παράδοση και η χριστιανική πίστη. Σε αυτήν εξελίχθηκε η ρωμαϊκή οικουμένη.
Γιατί οι νέοι νόμοι γράφτηκαν στα ελληνικά;
Για να τους καταλαβαίνει ο λαός. Το κύριο μέρος του νομοθετικού έργου έμεινε στα λατινικά.
Πώς απέφυγε το κράτος τον εκφεουδαρχισμό;
Ο Ιουστινιανός χτύπησε με διατάγματα τους «δυνατούς» και έδωσε την πολιτική εξουσία στους στρατιωτικούς διοικητές των εκτεθειμένων περιοχών.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.