Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 4ος έως 5ος αιώνας μ.Χ.
Γιατί
Στην Ανατολή το ελληνικό στοιχείο υπερτερεί πληθυσμιακά και η ελληνιστική παράδοση είναι ακόμη ζωντανή.
Ο Μ. Κωνσταντίνος μεταφέρει την πρωτεύουσα στο σύνορο Ευρώπης και Ασίας, πιο κοντά στις ανατολικές επαρχίες.
Η διαίρεση σε Ανατολική και Δυτική, που αρχίζει με το Διοκλητιανό, σπρώχνει την Ανατολή στην αυτονομία.
Τι έγινε
Μέσα στον 4ο αιώνα το ανατολικό τμήμα αυτονομείται σιγά σιγά και ταυτόχρονα εξελληνίζεται.
Η ελληνική παιδεία καλλιεργείται στις σχολές της Αλεξάνδρειας, της Αντιόχειας και της Αθήνας. Ο Ιουλιανός τη γνωρίζει σε βάθος.
Το 395 ο Μ. Θεοδόσιος μοιράζει οριστικά το κράτος: την Ανατολή στον Αρκάδιο, τη Δύση στον Ονώριο.
Η Δύση δέχεται κύματα βαρβαρικών εισβολών και καταρρέει το 476, ενώ η Ανατολή αντέχει.
Μια ισχυρή αντιγοτθική κίνηση αποκρούει τον κίνδυνο εκγερμανισμού στην Ανατολή.
Στο Πανδιδακτήριο η ελληνική γλώσσα και φιλολογία προηγούνται της λατινικής με αυτοκρατορική απόφαση.
Τι άλλαξε
Το ανατολικό τμήμα παίρνει τη βυζαντινή του μορφή, με θεμέλιο τον Ελληνισμό.
Ρωμαϊκή πολιτική παράδοση, χριστιανική πίστη και ελληνική κληρονομιά διαμορφώνουν μαζί το νέο κράτος.
Πρόσωπα
Μέγας Κωνσταντίνος
Μετέφερε την πρωτεύουσα στο μεταίχμιο Ευρώπης και Ασίας.
Μέγας Θεοδόσιος
Οριστικοποίησε τη διαίρεση της αυτοκρατορίας και τη μοίρασε στους δύο γιους του.
Αρκάδιος
Ο πρωτότοκος γιος που πήρε το ανατολικό τμήμα.
Ονώριος
Ο γιος που πήρε το δυτικό τμήμα το 395.
Θεοδόσιος Β΄
Με διάταγμά του ιδρύθηκε το Πανδιδακτήριο το 425.
Όροι
Πανδιδακτήριο
Το ίδρυμα διδασκαλίας της πρωτεύουσας, όπου η ελληνική φιλολογία υπερτερούσε της λατινικής.
αντιγοτθική κίνηση
Η αντίσταση Ελλήνων λογίων και πολιτικών στον κίνδυνο εκγερμανισμού του κράτους.
οριστικός χωρισμός
Η διαίρεση του 395, που για μερικούς ιστορικούς σηματοδοτεί την αρχή της βυζαντινής ιστορίας.
Χρονολογίες
395
Ο οριστικός χωρισμός της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας
397
Διάταγμα για ελληνικές δικαστικές αποφάσεις
425
Η ίδρυση του Πανδιδακτηρίου από τον Θεοδόσιο Β΄
439
Διάταγμα για διαθήκες στην ελληνική γλώσσα
476
Η κατάρρευση του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πότε μπήκαν τα ελληνικά στις επίσημες πράξεις του κράτους;
Με διατάγματα του 397 και του 439 επιτράπηκε να γράφονται στα ελληνικά οι δικαστικές αποφάσεις και οι διαθήκες.
Γιατί το ανατολικό τμήμα δεν έπεσε όπως το δυτικό;
Μετά το θάνατο του Μ. Θεοδοσίου υπήρξε κίνδυνος εκγερμανισμού, αλλά Έλληνες λόγιοι και πολιτικοί αντιστάθηκαν αποτελεσματικά.
Τι ρόλο έπαιξε η Κωνσταντινούπολη;
Πρωταγωνιστικό: εκεί μεταφέρθηκε από την Αθήνα η πνευματική ζωή, και εκεί ιδρύθηκε το Πανδιδακτήριο το 425.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.