Από τους διωγμούς ως την επίσημη θρησκεία του κράτους: το μάθημα παρακολουθεί τον Χριστιανισμό από την εμφάνισή του ως τον 5ο αιώνα, τις αιρέσεις, τις πρώτες Οικουμενικές συνόδους και τη στενή σχέση κράτους και Εκκλησίας.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΚΕΦΑΛΑΙΟ VII15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1ος - 5ος αι. μ.Χ., κυρίως 4ος και 5ος αιώνας
Γιατί
Με την εξάπλωση της νέας θρησκείας εμφανίστηκαν διαφορετικές ερμηνείες των δογμάτων, που απειλούσαν την ενότητα της αυτοκρατορίας.
Τι έγινε
Ο Χριστιανισμός προήλθε από τον ιουδαϊκό μονοθεϊσμό, αλλά απευθύνθηκε σε όλους, με την ελληνική γλώσσα και ιδέες της ελληνικής φιλοσοφίας.
Τους τρεις πρώτους αιώνες έγιναν δέκα επίσημοι διωγμοί· το 311 μ.Χ. ο Γαλέριος επέτρεψε τη χριστιανική λατρεία, πρότυπο για το Διάταγμα των Μεδιολάνων (313).
Ο Κωνσταντίνος προστάτευσε τον Χριστιανισμό, κράτησε την ανεξιθρησκία και καθιέρωσε τις Οικουμενικές συνόδους κατά των αιρέσεων.
Η Α΄ Σύνοδος (Νίκαια, 325) καταδίκασε τον Άρειο· ο Κωνστάντιος στήριξε τον Αρειανισμό και ο Ιουλιανός προσπάθησε μάταια να αναβιώσει τις αρχαίες λατρείες.
Ο Θεοδόσιος έκανε τον Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία (380), η Β΄ Σύνοδος (381) συμπλήρωσε το Σύμβολο της Πίστεως και οι Ολυμπιακοί αγώνες καταργήθηκαν (392).
Ο 4ος αιώνας ήταν ο «χρυσός αιώνας της θεολογίας», με Πατέρες που συνδύασαν τη χριστιανική ηθική με την ελληνική φιλοσοφία.
Τον 5ο αιώνα η Γ΄ Σύνοδος (Έφεσος, 431) καταδίκασε τον Νεστόριο, η Δ΄ (Χαλκηδόνα, 451) τον μονοφυσιτισμό και το «Ενωτικό» του Ζήνωνα (482) οδήγησε στο πρώτο σχίσμα Ανατολής και Δύσης.
Τι άλλαξε
Κράτος και Εκκλησία συνδέθηκαν θεσμικά: ο Θεοδοσιανός κώδικας (438) και η στέψη του αυτοκράτορα από τον πατριάρχη (450).
Πρόσωπα
Γαλέριος
υποκίνησε τον τελευταίο μεγάλο διωγμό και μετά εξέδωσε το διάταγμα της Σαρδικής (311)
Άρειος
ιερέας της Αλεξάνδρειας που δίδασκε ότι ο Χριστός είναι κτίσμα του Πατέρα
Κωνστάντιος
διάδοχος του Κωνσταντίνου, πολέμιος της ειδωλολατρίας και υποστηρικτής του Αρειανισμού
Ιουλιανός
αυτοκράτορας με ελληνική παιδεία που θέλησε να αναβιώσει τις αρχαίες λατρείες, ο «Παραβάτης»
Μέγας Θεοδόσιος
αυτοκράτορας που έκανε τον Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία το 380
Νεστόριος
πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, καταδικάστηκε στην Έφεσο το 431
Θεοδόσιος Β΄
αυτοκράτορας του Θεοδοσιανού κώδικα (438)
Μαρκιανός
αυτοκράτορας που καθιέρωσε τη στέψη από τον πατριάρχη (450)
Ζήνων
αυτοκράτορας που εξέδωσε το «Ενωτικό» (482)
Μέγας Βασίλειος
Πατέρας της Εκκλησίας του 4ου αιώνα στο ανατολικό τμήμα
Όροι
δόγμα
θεμελιώδης αρχή, το σύνολο των πεποιθήσεων μιας θρησκείας
αίρεση
τάση που παρεκκλίνει από τα ορθά δόγματα της Εκκλησίας
Οικουμενική Σύνοδος
σύνοδος επισκόπων όλης της αυτοκρατορίας για τα δογματικά ζητήματα, με συμμετοχή του αυτοκράτορα
ομοούσιον
η θέση της Α΄ Συνόδου ότι Πατέρας και Υιός είναι της ίδιας ουσίας
Σύμβολο της Πίστεως
η διατύπωση της ορθόδοξης πίστης· τα επτά πρώτα άρθρα στη Νίκαια, συμπληρώθηκε το 381
νεστοριανισμός
η διδασκαλία ότι η ανθρώπινη φύση του Χριστού ήταν ανεξάρτητη και επικράτησε της θεϊκής
μονοφυσιτισμός
η διδασκαλία ότι η ανθρώπινη φύση του Χριστού απορροφήθηκε από τη θεϊκή
Εθνικοί
οι οπαδοί της αρχαίας θρησκείας
Θεοδοσιανός κώδικας
η πρώτη κωδικοποίηση νόμων (438), στα λατινικά, εμπνευσμένη από τον Χριστιανισμό
Ενωτικό
διάταγμα του Ζήνωνα (482) με παραχωρήσεις στους μονοφυσίτες
Τι αποφάσισε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας;
Συγκλήθηκε το 325 μ.Χ. με την παρουσία του Κωνσταντίνου και 318 επισκόπων. Καταδίκασε τον Άρειο, πρόβαλε το «ομοούσιον» Πατρός και Υιού και διατύπωσε τα επτά πρώτα άρθρα του «Συμβόλου της Πίστεως».
Πότε έγινε ο Χριστιανισμός επίσημη θρησκεία του κράτους;
Το 380 μ.Χ., με διάταγμα του Μεγάλου Θεοδοσίου. Ο Θεοδόσιος έθεσε αργότερα εκτός νόμου τις αρχαίες λατρείες και κατάργησε τους Ολυμπιακούς αγώνες το 392 μ.Χ.
Τι ήταν ο μονοφυσιτισμός;
Διδασκαλία θεολόγων της Αλεξάνδρειας ότι η ανθρώπινη φύση του Χριστού απορροφήθηκε από τη θεϊκή. Καταδικάστηκε από τη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο στη Χαλκηδόνα το 451 μ.Χ., αλλά είχε διαδοθεί στην Αίγυπτο, τη Συρία και την Παλαιστίνη.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.