απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
V.2.4

Οι εμφύλιοι πόλεμοι

Τον 1ο αι. π.Χ. ο στρατός έγινε όργανο φιλόδοξων στρατηγών. Από τη σύγκρουση Μάριου και Σύλλα ως τη ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ., οι εμφύλιοι πόλεμοι οδήγησαν στο τέλος της ρωμαϊκής Δημοκρατίας.

Α΄ Λυκείου · Ιστορία · Κεφαλαιο V · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1ος αι. π.Χ., ως το 31 π.Χ.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Ο Μάριος, νικητής του Ιουγούρθα και των Κίμβρων και Τευτόνων, έκανε τον στρατό επαγγελματικό, όργανο στα χέρια του στρατηγού.
  2. Ο Σύλλας επέβαλε με τον στρατό του την απόφαση της συγκλήτου για την εκστρατεία κατά του Μιθριδάτη, νίκησε στη Βοιωτία το 86 π.Χ. και εξόντωσε τους αντιπάλους με τις προγραφές.
  3. Ο Σύλλας έγινε δικτάτορας (82-79 π.Χ.), περιόρισε τους δημάρχους και ενίσχυσε τη σύγκλητο.
  4. Ο Πομπήιος κυριάρχησε με εκστρατείες στην Ανατολή, ενώ ο Κικέρων αποκάλυψε τη συνωμοσία του Κατιλίνα.
  5. Η πρώτη τριανδρία (60 π.Χ.) έδωσε στον Καίσαρα τη Γαλατία, που την κατέκτησε ως τον Ρήνο το 58-50 π.Χ.
  6. Ο Καίσαρας νίκησε τον Πομπήιο στα Φάρσαλα το 48 π.Χ., έγινε ισόβιος δικτάτορας και δολοφονήθηκε στις 15 Μαρτίου του 44 π.Χ.
  7. Η δεύτερη τριανδρία (43 π.Χ.) νίκησε τους δολοφόνους στους Φιλίππους το 42 π.Χ.· ο Οκταβιανός νίκησε τον Αντώνιο στο Άκτιο το 31 π.Χ.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Μάριος
στρατηγός αγροτικής καταγωγής, εχθρός των αριστοκρατικών, που έκανε τον στρατό επαγγελματικό
Σύλλας
αριστοκράτης, εχθρός των δημοκρατικών, γνωστός για τις προγραφές, δικτάτορας το 82-79 π.Χ.
Μιθριδάτης
βασιλιάς του Πόντου, αντίπαλος των Ρωμαίων στη Μικρά Ασία και την Ελλάδα
Πομπήιος
πολιτικός που κυριάρχησε μετά τον Σύλλα, μέλος της πρώτης τριανδρίας, νικήθηκε στα Φάρσαλα
Κατιλίνας
τυχοδιώκτης αριστοκράτης που οργάνωσε συνωμοσία για να πάρει την εξουσία
Κικέρων
ρήτορας και πολιτικός που αποκάλυψε τη συνωμοσία του Κατιλίνα
Κράσσος
πολύ πλούσιος Ρωμαίος, μέλος της πρώτης τριανδρίας
Ιούλιος Καίσαρας
κατακτητής της Γαλατίας, νικητής στα Φάρσαλα, ισόβιος δικτάτορας, δολοφονήθηκε το 44 π.Χ.
Μάρκος Αντώνιος
στενός συνεργάτης του Καίσαρα, νικήθηκε στο Άκτιο
Οκταβιανός
ανιψιός και θετός γιος του Καίσαρα, νικητής στο Άκτιο

Όροι

αριστοκρατικοί
η παράταξη των συγκλητικών γαιοκτημόνων
δημοκρατικοί
η παράταξη του πλήθους των ελεύθερων πολιτών, κυρίως του όχλου των πόλεων
προγραφές
κατάλογοι με ονόματα αντιπάλων προς θανάτωση, των οποίων οι περιουσίες δημοπρατούνταν
πρώτη τριανδρία
η συνεργασία Πομπήιου, Κράσσου και Καίσαρα το 60 π.Χ.
δεύτερη τριανδρία
η συνεργασία Αντωνίου, Λέπιδου και Οκταβιανού το 43 π.Χ. για την τιμωρία των δολοφόνων του Καίσαρα
Ιουλιανό ημερολόγιο
το ημερολόγιο που βελτίωσε ο Καίσαρας με τον αστρονόμο Σωσιγένη· ίσχυε στην Ελλάδα ως το 1923

Χρονολογίες

87 π.Χ.
Καταστροφές στην Αθήνα και τον Πειραιά από τον στρατό του Σύλλα
86 π.Χ.
Δύο μάχες στη Βοιωτία κρίνουν τον πόλεμο με τον Μιθριδάτη
82 π.Χ.
Ο Σύλλας αυτοαναγορεύεται δικτάτορας (ως το 79 π.Χ.)
60 π.Χ.
Πρώτη τριανδρία
48 π.Χ.
Μάχη στα Φάρσαλα: νίκη του Καίσαρα
44 π.Χ.
Δολοφονία του Καίσαρα στις 15 Μαρτίου
43 π.Χ.
Δεύτερη τριανδρία
42 π.Χ.
Μάχη των Φιλίππων
31 π.Χ.
Ναυμαχία του Ακτίου
1923
Τέλος της ισχύος του Ιουλιανού ημερολογίου στην Ελλάδα

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ήταν οι προγραφές του Σύλλα;

Κατάλογοι με τα ονόματα των πολιτικών αντιπάλων, οπαδών του Μάριου, που ο Σύλλας ήθελε να θανατώσει. Οι περιουσίες τους πουλιούνταν φτηνά σε δημοπρασία και πολλοί οπαδοί του Σύλλα πλούτισαν έτσι.

Τι ήταν η πρώτη τριανδρία;

Η συνεργασία του Πομπήιου, του πλούσιου Κράσσου και του Ιούλιου Καίσαρα το 60 π.Χ., που ικανοποίησε προσωρινά τις φιλοδοξίες τους. Περισσότερο ωφελήθηκε ο Καίσαρας, που έγινε ύπατος και μετά διοικητής της Γαλατίας.

Πώς τελείωσαν οι εμφύλιοι πόλεμοι;

Με τη ναυμαχία στο Άκτιο του Αμβρακικού κόλπου το 31 π.Χ., όπου ο Οκταβιανός νίκησε τον Αντώνιο και έμεινε μόνος κύριος της κατάστασης. Την επόμενη χρονιά η Αίγυπτος έγινε ρωμαϊκή επαρχία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.