V.2.2
Οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες
Οι αδελφοί Γράκχοι προσπαθούν να ξαναδώσουν γη στους ακτήμονες. Και οι δύο σκοτώνονται, και η βία μπαίνει μόνιμα στη ρωμαϊκή πολιτική.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για το σχεδιάγραμμα.
Άνοιγμα βιβλίου
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 133 έως 121 π.Χ.
Γιατί
- Οι κατακτήσεις γεμίζουν την Ιταλία με δούλους και με μεγάλες γαιοκτησίες.
- Οι μικροί καλλιεργητές λείπουν χρόνια σε εκστρατείες, χρεώνονται και χάνουν τη γη τους.
- Χωρίς γη χάνουν και τη θέση τους στον στρατό, γιατί ο στρατιώτης έπρεπε να έχει περιουσία.
Τι έγινε
- Το 133 π.Χ. ο Τιβέριος Γράκχος, δήμαρχος του λαού, προτείνει όριο στη δημόσια γη και αναδασμό στους ακτήμονες.
- Περνά τον νόμο παρακάμπτοντας τη Σύγκλητο και δολοφονείται την ίδια χρονιά.
- Το 123 π.Χ. ο αδελφός του Γάιος επαναφέρει και διευρύνει το πρόγραμμα: φθηνό σιτάρι, νέες αποικίες, αλλαγές στα δικαστήρια.
- Προτείνει πολιτικά δικαιώματα στους Ιταλούς συμμάχους και χάνει έτσι και τη στήριξη του ρωμαϊκού πλήθους.
- Το 121 π.Χ. η Σύγκλητος κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ο Γάιος πεθαίνει μαζί με χιλιάδες οπαδούς του.
Τι άλλαξε
- Η μεταρρύθμιση αποτυγχάνει και το αγροτικό ζήτημα μένει ανοιχτό.
- Η πολιτική δολοφονία γίνεται αποδεκτό μέσο στη Ρώμη.
- Ο δρόμος ανοίγει προς τον Μάριο, τον Σύλλα και τους εμφυλίους πολέμους.
Πρόσωπα
- Τιβέριος Γράκχος
- Δήμαρχος του λαού το 133 π.Χ. Δολοφονήθηκε την ίδια χρονιά.
- Γάιος Γράκχος
- Δήμαρχος το 123 και το 122 π.Χ. Πέθανε το 121 π.Χ.
Όροι
- δήμαρχος του λαού
- Αξιωματούχος με δικαίωμα αρνησικυρίας, απαραβίαστος στο πρόσωπο.
- ager publicus
- Η δημόσια γη του ρωμαϊκού κράτους, που στην πράξη την κρατούσαν οι μεγάλοι γαιοκτήμονες.
- populares
- Όσοι στηρίζονταν στη λαϊκή συνέλευση, απέναντι στους optimates της Συγκλήτου.
Συχνές απορίες
Τι ήθελαν οι Γράκχοι;
Να μπει όριο στη δημόσια γη που κρατούσαν οι λίγοι και να μοιραστεί η υπόλοιπη σε ακτήμονες πολίτες.
Γιατί απέτυχαν;
Γιατί χτύπησαν τα συμφέροντα της Συγκλήτου και παρέκαμψαν τους θεσμούς της. Η απάντηση ήρθε με αίμα.
Τι άφησαν πίσω τους;
Την πολιτική βία ως μέσο και δύο παρατάξεις, τους populares και τους optimates, που θα συγκρούονται ως το τέλος της res publica.