Οι κατακτήσεις άλλαξαν τη Ρώμη: τα μεγάλα εργαστήρια και κτήματα με δούλους εξαφάνισαν τους μικροϊδιοκτήτες, ο πλούτος πήγε σε συγκλητικούς και ιππείς, και ο ελληνιστικός πολιτισμός μπήκε στην καθημερινή ζωή.
Α΄ Λυκείου · Ιστορία · Κεφαλαιο V · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Κυρίως 2ος αι. π.Χ., μετά την κατάκτηση της Ιταλίας και την υποταγή της Καρχηδόνας
Γιατί
Οι μεγάλες κατακτήσεις έφεραν πλούτο, δούλους και επαφή με την ελληνιστική Ανατολή.
Τι έγινε
Η κλειστή αγροτική οικονομία έδωσε θέση στο εμπόριο και στα μεγάλα εργαστήρια, όπου επικράτησε η φθηνή εργασία των δούλων.
Οι μικρές επιχειρήσεις και ιδιοκτησίες εξαφανίστηκαν· οι μεγάλες γαιοκτησίες μεγάλωσαν και με καταπάτηση της δημόσιας γης.
Οι μικροϊδιοκτήτες, που στήριζαν το πολίτευμα και αποτελούσαν τον στρατό, έγιναν ο ρωμαϊκός όχλος.
Τον πλούτο τον καρπώθηκαν οι συγκλητικοί και οι ιππείς, που συχνά βρίσκονταν σε αντιπαράθεση.
Η δουλεία απλώθηκε με χιλιάδες αιχμαλώτους· η σκληρή μεταχείριση έφερε εξεγέρσεις που πνίγηκαν στο αίμα.
Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν ελληνική πολυτέλεια, ανατολικές λατρείες (Ίσιδα, Κυβέλη, Μίθρα) και τη νέα αττική κωμωδία.
Έλληνες μορφωμένοι αιχμάλωτοι δίδαξαν στη Ρώμη· δημοφιλή θεάματα έγιναν οι μονομαχίες και οι θηριομαχίες.
Τι άλλαξε
Η ρωμαϊκή κοινωνία χάνει τη μεσαία τάξη των μικροϊδιοκτητών και αποκτά ισχυρές ολιγάριθμες πλούσιες τάξεις, ενώ ο πολιτισμός της εξελληνίζεται.
Πρόσωπα
Οράτιος
ποιητής που έγραψε ότι η ηττημένη Ελλάδα κατέκτησε τον σκληρό νικητή
Πλαύτος
Ρωμαίος κωμωδιογράφος που σατίρισε ανθρώπινους τύπους
Τερέντιος
Ρωμαίος κωμωδιογράφος, μέλος του κύκλου των Σκιπιώνων
Παναίτιος ο Ρόδιος
Έλληνας φιλόσοφος του κύκλου των Σκιπιώνων
Πολύβιος ο Μεγαλοπολίτης
Έλληνας ιστορικός του κύκλου των Σκιπιώνων
Πλίνιος ο νεότερος
Ρωμαίος συγκλητικός με περιουσία επενδυμένη σε γη, από παράθεμα της σελίδας
Όροι
συγκλητικοί
νέα αριστοκρατική τάξη από όσους είχαν αναλάβει ανώτατο αξίωμα και έμπαιναν στη σύγκλητο
ιππείς
οι πλούσιοι του χρήματος, με επιχειρήσεις, εμπόριο, τοκογλυφία και δημόσια έργα
νέος άνθρωπος
όποιος σπάνια εκλεγόταν σε αξίωμα χωρίς να ανήκει στην κλειστή ομάδα των συγκλητικών
δημοσιώνης
όποιος νοίκιαζε από το κράτος το δικαίωμα να εισπράττει φόρους ή να εκμεταλλεύεται μεταλλεία και λιμάνια
τελώνες
επιχειρηματίες των επαρχιών που αγόραζαν τα δικαιώματα των δημοσιωνών και εισέπρατταν σκληρά τους φόρους
ρωμαϊκός όχλος
οι ξεπεσμένοι μικροϊδιοκτήτες στη Ρώμη που ζούσαν πουλώντας την ψήφο τους
latifundia
τα μεγάλα αγροκτήματα της Ιταλίας, από τον 2ο αι. π.Χ.
προλετάριος
Ρωμαίος πολίτης χωρίς αναγνωρισμένη τάξη, που υπηρετούσε την πολιτεία μόνο με τα παιδιά του ως στρατιώτες
κύκλος των Σκιπιώνων
φιλολογικός και καλλιτεχνικός κύκλος του Σκιπίωνα Αιμιλιανού με Έλληνες λόγιους
θηριομαχίες
αγώνες ανθρώπων με άγρια ζώα μέχρι θανάτου για διασκέδαση
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια ήταν η διαφορά συγκλητικών και ιππέων;
Οι συγκλητικοί ήταν νέα αριστοκρατία από όσους είχαν αναλάβει ανώτατο αξίωμα, με μεγάλα αγροκτήματα και χωρίς επιχειρήσεις. Οι ιππείς ήταν οι πλούσιοι του χρήματος, με εμπόριο, τοκογλυφία και δημόσια έργα, αλλά χωρίς ευγενή καταγωγή και πρόσβαση στα ανώτατα αξιώματα.
Πώς δημιουργήθηκε ο ρωμαϊκός όχλος;
Οι μικροϊδιοκτήτες και οι μικροί βιοτέχνες δεν άντεξαν τον ανταγωνισμό των μεγάλων εργαστηρίων και κτημάτων με δούλους και έχασαν την περιουσία τους. Συγκεντρώθηκαν στη Ρώμη και ζούσαν πουλώντας την ψήφο τους στους πλούσιους.
Τι σημαίνει ότι «η ηττημένη Ελλάδα κατέκτησε τον νικητή»;
Είναι στίχος του Οράτιου. Δείχνει ότι μετά τις κατακτήσεις η πολυτέλεια, οι τέχνες και τα γράμματα των Ελλήνων επηρέασαν βαθιά την καθημερινή και πνευματική ζωή των Ρωμαίων.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.