Οι Συρακούσες

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Από το δεύτερο μισό του 8ου αι. π.Χ. έως το 289 π.Χ.

Γιατί

• Στις αρχές του 5ου αι. π.Χ. η τύχη των Συρακουσών καθορίστηκε από τους ανταγωνισμούς των σικελικών πόλεων, τους αγώνες πλουσίων και φτωχών και την επέκταση των Καρχηδονίων.

Τι έγινε

1. Ως τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. κυβερνούσαν οι αριστοκράτες γαιοκτήμονες, οι γαμόροι.
2. Ο Γέλων, τύραννος της Γέλας, κυριάρχησε στις Συρακούσες το 481 π.Χ. και με τον Θήρωνα του Ακράγαντα έδιωξε τυράννους μικρότερων πόλεων.
3. Ο διωγμένος Τήριλλος της Ιμέρας κάλεσε τους Καρχηδονίους, που νικήθηκαν στην Ιμέρα το 480 π.Χ.
4. Η Σικελική εκστρατεία των Αθηναίων (415 έως 413 π.Χ.) τελείωσε με καταστροφή του αθηναϊκού στόλου στις Συρακούσες· η συμμετοχή στον Πελοποννησιακό πόλεμο όμως εξάντλησε και τους Συρακούσιους.
5. Ο Διονύσιος (405 έως 367 π.Χ.) περιόρισε τους Καρχηδονίους στα δυτικά και ίδρυσε αποικίες στην Κάτω Ιταλία και την Αδριατική· ο γιος του Διονύσιος Β΄ κυβέρνησε σκληρά και ασύνετα.
6. Ο Κορίνθιος στρατηγός Τιμολέων έσωσε τις Συρακούσες το 344 π.Χ., χωρίς μόνιμα αποτελέσματα.
7. Ο Αγαθοκλής, στηριγμένος στους φτωχούς, επεκτάθηκε, νίκησε τους Καρχηδονίους και πήρε τον τίτλο του βασιλιά, αλλά πέθανε ξαφνικά το 289 π.Χ.

Τι άλλαξε

• Μετά τον θάνατο του Αγαθοκλή άρχισε η σταδιακή παρακμή του ελληνισμού της Δύσης.

Πρόσωπα

Γέλων

τύραννος της Γέλας που κυριάρχησε στις Συρακούσες το 481 π.Χ.

Ιέρων

αδελφός του Γέλωνα, κυβερνούσε τη Γέλα

Θήρων

τύραννος του Ακράγαντα και πεθερός του Γέλωνα

Τήριλλος

τύραννος της Ιμέρας που κάλεσε τους Καρχηδονίους

Διονύσιος

από απλός αξιωματικός έγινε τύραννος των Συρακουσών για περίπου σαράντα χρόνια

Διονύσιος Β΄

γιος του Διονυσίου, κυβέρνησε τυραννικά και ασύνετα

Δίων

θείος του Διονυσίου Β΄ και φίλος του Πλάτωνα, σύμβουλός του

Τιμολέων

Κορίνθιος στρατηγός που έσωσε τον ελληνισμό της Σικελίας το 344 π.Χ.

Αγαθοκλής

τελευταία σημαντική μορφή των Συρακουσών, που πήρε τον τίτλο του βασιλιά

Αλκιβιάδης

κατά τον Θουκυδίδη υποστήριξε τη Σικελική εκστρατεία, λέγοντας ότι οι σικελικές πόλεις είχαν ανάμεικτους πληθυσμούς χωρίς συνοχή

Όροι

Ορτυγία

η νησίδα όπου έγινε η πρώτη εγκατάσταση των αποίκων των Συρακουσών

γαμόροι

οι αριστοκράτες γαιοκτήμονες των Συρακουσών (από το γη + μοίρα)

Σικελοί

ο γηγενής πληθυσμός της Ορτυγίας

Σικελική εκστρατεία

η αθηναϊκή εκστρατεία του 415 έως 413 π.Χ. που τελείωσε με καταστροφή του στόλου