III.2.6
Οι τέχνες
Η ελληνιστική τέχνη αφήνει την ιδανική ηρεμία και ζητά κίνηση, πάθος και πρόσωπα που υπήρξαν στ’ αλήθεια.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για το σχεδιάγραμμα.
Άνοιγμα βιβλίου
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 3ος έως 1ος αιώνας π.Χ.
Γιατί
- Οι βασιλικές αυλές και οι πλούσιοι ιδιώτες παραγγέλλουν έργα.
- Οι νέες πόλεις χρειάζονται ναούς, βωμούς, στοές και αγάλματα.
- Το κοινό δεν είναι πια η συνέλευση της πόλης αλλά ο βασιλιάς και ο ιδιώτης.
Τι έγινε
- Η γλυπτική στρέφεται στην κίνηση και στο πάθος. Η Νίκη της Σαμοθράκης στέκει σαν να μόλις προσγειώθηκε.
- Αποδίδονται ηλικίες και καταστάσεις που η κλασική τέχνη απέφευγε: γέροι, μικρά παιδιά, πόνος, μέθη.
- Τα συμπλέγματα γίνονται θεατρικά και φτιάχνονται για να τα δεις από πολλές πλευρές, όπως ο Λαοκόων.
- Το πορτρέτο αποδίδει συγκεκριμένο πρόσωπο και όχι ιδανικό τύπο.
- Η αρχιτεκτονική μεγαλώνει σε κλίμακα, ο κορινθιακός ρυθμός επικρατεί και οι πόλεις χτίζονται σε κάνναβο.
- Η ζωγραφική και το ψηφιδωτό μπαίνουν στο ιδιωτικό σπίτι.
Τι άλλαξε
- Η ελληνιστική τέχνη γίνεται η καλλιτεχνική γλώσσα της Ρώμης.
- Πολλά κλασικά έργα τα ξέρουμε μόνο από ελληνιστικά και ρωμαϊκά αντίγραφα.
Πρόσωπα
- Λύσιππος
- Έκανε τις αναλογίες πιο λεπτές και άνοιξε τη μορφή στον χώρο γύρω της.
- Ατταλίδες
- Οι βασιλιάδες της Περγάμου, παραγγελιοδότες του μεγάλου βωμού.
Όροι
- κορινθιακός ρυθμός
- Κιονόκρανο με φύλλα ακάνθου, ο ρυθμός που επικρατεί στους ελληνιστικούς χρόνους.
- ιπποδάμειο σύστημα
- Πολεοδομία σε κάνναβο, με δρόμους που τέμνονται κάθετα.
Συχνές απορίες
Πώς ξεχωρίζει η ελληνιστική από την κλασική τέχνη;
Στην κίνηση, στη στροφή του σώματος και στο πάθος του προσώπου. Η κλασική ζητά μέτρο, η ελληνιστική ζητά ένταση.
Ποια έργα είναι τα πιο γνωστά;
Η Νίκη της Σαμοθράκης, η Αφροδίτη της Μήλου, ο Λαοκόων και ο βωμός της Περγάμου.
Γιατί εμφανίζονται γέροι και παιδιά;
Γιατί η τέχνη δεν δουλεύει πια μόνο για τον ναό και την πόλη, αλλά και για τον ιδιώτη που θέλει να δει τον κόσμο όπως είναι.