Ο ελληνιστικός πολιτισμός γίνεται οικουμενικός μέσα από τις μεγαλουπόλεις: η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και η Πέργαμος εξελίσσονται στα σπουδαιότερα πνευματικά κέντρα.
Α΄ Λυκείου · Ιστορία · Κεφαλαιο III · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 3ος έως 1ος αιώνας π.Χ.
Γιατί
Ο Αλέξανδρος με τις κατακτήσεις του φέρνει τον Ελληνισμό και τον πολιτισμό του ως τις Ινδίες.
Άνθρωποι, αγαθά και ιδέες μετακινούνται συνεχώς σε όλο τον χώρο όπου απλώθηκε ο Ελληνισμός.
Οι πόλεις που ίδρυσαν ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του στην Ανατολή γίνονται γρήγορα αστικά κέντρα.
Τι έγινε
Οι νέες πόλεις χτίζονται με οργανωμένο πολεοδομικό σχέδιο, με τείχη, ανάκτορα, αγορές, γυμνάσια, θέατρα και βιβλιοθήκες.
Η Αλεξάνδρεια, που ίδρυσε ο Αλέξανδρος το 331 π.Χ., ακμάζει χάρη στο μεγάλο λιμάνι της με τον Φάρο.
Στη Βιβλιοθήκη οι γραμματικοί καταγράφουν και σχολιάζουν τα κείμενα, και τα χειρόγραφα υπολογίζονται σε μισό εκατομμύριο.
Η Αντιόχεια του Σελεύκου στον Ορόντη γίνεται σιγά σιγά πολυπολιτισμικό κέντρο.
Η Πέργαμος των Ατταλιδών, χτισμένη σε τρεις εξώστες, μαζεύει στη Βιβλιοθήκη της περίπου διακόσιες χιλιάδες χειρόγραφα.
Ο μεγάλος βωμός του Δία στην Πέργαμο χτίζεται για να θυμίζει την απόκρουση των Γαλατών.
Τι άλλαξε
Ο πολιτισμός ξεπερνά τα όρια των βασιλείων και αποκτά οικουμενικό χαρακτήρα.
Οι λαοί της Ανατολής δέχονται την ελληνική επίδραση, και οι Έλληνες επηρεάζονται από λαούς που ως τότε περιφρονούσαν.
Στους Περγαμηνούς αποδίδεται η ιδέα ενός Μουσείου με τη λειτουργία των σημερινών μουσείων.
Πρόσωπα
Σέλευκος
Βασιλιάς της Συρίας που ίδρυσε την Αντιόχεια στον Ορόντη το 300 π.Χ.
Φιλέταιρος
Θησαυροφύλακας του Λυσίμαχου που αποστάτησε, και τότε η Πέργαμος έγινε σπουδαίο κέντρο.
Ευμένης Β΄
Βασιλιάς της Περγάμου που πρόσθεσε στον βωμό του Δία τη ζωφόρο με τη μάχη θεών και Γιγάντων.
Όροι
Μουσείο
Οικοδομικό συγκρότημα αφιερωμένο στις Μούσες, όπου μαζεύονταν πνευματικοί άνθρωποι.
γραμματικοί
Άνθρωποι με φιλολογική παιδεία που κατέγραφαν και σχολίαζαν τα κείμενα των αρχαίων συγγραφέων.
περγαμηνή
Γραφική ύλη από το έμβρυο της κατσίκας, που βρέθηκε όταν έλειψε ο πάπυρος.
Φάρος
Πύργος με φανό στην κορυφή, σε νησάκι στην είσοδο του λιμανιού, ένα από τα επτά θαύματα.
Τετράπολις
Άλλο όνομα της Αντιόχειας, γιατί ήταν χωρισμένη σε τέσσερις συνοικισμούς.
Χρονολογίες
331 π.Χ.
Η ίδρυση της Αλεξάνδρειας από τον Αλέξανδρο
300 π.Χ.
Η ίδρυση της Αντιόχειας από τον Σέλευκο
293 π.Χ.
Η ίδρυση του βασιλείου της Περγάμου
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια ήταν τα μεγάλα πνευματικά κέντρα;
Οι σπουδαιότερες μεγαλουπόλεις που έγιναν πνευματικά κέντρα ήταν η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και η Πέργαμος.
Τι ήταν το Μουσείο της Αλεξάνδρειας;
Ένα συγκρότημα κτηρίων αφιερωμένο στις Μούσες, όπου μαζεύονταν πνευματικοί άνθρωποι, με βοτανικό και ζωολογικό κήπο και χώρους για αστρονομικές μελέτες.
Πώς βρέθηκε η περγαμηνή;
Στην Πέργαμο έλειπε ο πάπυρος, κι έτσι οι Περγαμηνοί βρήκαν νέα γραφική ύλη από την επεξεργασία του εμβρύου της κατσίκας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.