Μετά την κατάλυση της περσικής αυτοκρατορίας ο ελληνιστικός κόσμος γίνεται ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα, τον κυβερνούν απόλυτοι μονάρχες και το κέντρο βάρους περνά στις μεγαλουπόλεις της Ανατολής.
Α΄ Λυκείου · Ιστορία · Κεφαλαιο III · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 301 έως 31 π.Χ.
Γιατί
Η κατάλυση της περσικής αυτοκρατορίας και η εξάπλωση του Ελληνισμού στην Ανατολή φέρνουν μεγάλες αλλαγές στην οικονομία.
Ο Αλέξανδρος γίνεται φαραώ και ανεβαίνει στον θρόνο των Αχαιμενιδών, κι έτσι η βασιλεία γίνεται προσωπική.
Η παρακμή της πόλης-κράτους και η πίεση των Μακεδόνων προς τον νότο σπρώχνουν πολλές πόλεις σε ομοσπονδίες.
Τι έγινε
Κοινό νομισματικό σύστημα και κοινός τρόπος συναλλαγών: τα ελληνικά νομίσματα εκτοπίζουν τα περσικά, ιδρύονται τράπεζες και χρησιμοποιούνται επιταγές.
Έμποροι, τραπεζίτες και βασιλικοί υπάλληλοι, κυρίως Έλληνες, σχηματίζουν μια προνομιούχα αστική τάξη, ενώ οι περισσότεροι γηγενείς είναι εργάτες και μικροκαλλιεργητές.
Η δουλεία απλώνεται, γιατί η εξαρτημένη εργασία της Ανατολής δεν φτάνει πια για την πλούσια ζωή των ηγεμόνων.
Οι βασιλείς κατέχουν όλη τη γη και κυβερνούν ως απόλυτοι μονάρχες, ενώ ο πολίτης δεν έχει κανέναν πολιτικό ρόλο.
Το κέντρο βάρους περνά στις μεγαλουπόλεις της Ανατολής, την Αλεξάνδρεια, την Αντιόχεια και την Πέργαμο.
Οι Πτολεμαίοι κρατούν τη διοίκηση των φαραώ, οι Σελευκίδες τις περσικές σατραπείες, ενώ στη Μακεδονία τον βασιλιά τον επικυρώνει ο στρατός.
Τι άλλαξε
Η εκμετάλλευση των γηγενών φέρνει από τον 2ο αι. π.Χ. πολλές εξεγέρσεις χωρικών στην Αίγυπτο.
Η Αθήνα χάνει το πολιτικό της βάρος, αλλά μένει πρωταγωνίστρια στον πολιτισμό.
Ένα ένα τα κράτη υποτάσσονται στη Ρώμη: η Μακεδονία το 168 π.Χ., η Αχαϊκή συμπολιτεία το 146 π.Χ., η Αίγυπτος το 31 π.Χ.
Πρόσωπα
Πτολεμαίος
Στρατηγός του Αλεξάνδρου που ίδρυσε το βασίλειο της Αιγύπτου.
Σέλευκος
Ο ισχυρότερος από τους νικητές της Ιψού, που ίδρυσε το βασίλειο της Συρίας.
Αντίγονος Γονατάς
Έδιωξε οριστικά τους Γαλάτες και ίδρυσε τη μακεδονική δυναστεία των Αντιγονιδών.
Πύρρος
Βασιλιάς της Ηπείρου που πολέμησε στη Δύση Ρωμαίους και Καρχηδόνιους και σκοτώθηκε στο Άργος.
Κλεομένης Γ΄
Βασιλιάς της Σπάρτης που έκανε κοινωνικές αλλαγές και νικήθηκε στη Σελλασία.
Όροι
απόλυτη μοναρχία
Το πολίτευμα όπου ο ηγεμόνας συγκεντρώνει στο πρόσωπό του όλες τις εξουσίες.
αστική τάξη
Η προνομιούχα τάξη των εμπόρων, των τραπεζιτών και των βασιλικών υπαλλήλων.
συμπολιτεία
Ομοσπονδιακό κράτος πόλεων, όπως των Αιτωλών και των Αχαιών.
Χρονολογίες
301 π.Χ.
Η μάχη της Ιψού
280 π.Χ.
Η επιδρομή των Γαλατών στη Μακεδονία
222 π.Χ.
Η μάχη της Σελλασίας και η ήττα του Κλεομένη
168 π.Χ.
Η κατάληψη της Μακεδονίας από τους Ρωμαίους
146 π.Χ.
Η υποταγή της Αχαϊκής συμπολιτείας στους Ρωμαίους
31 π.Χ.
Η υποταγή της Αιγύπτου των Πτολεμαίων στη Ρώμη
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποιο ήταν το πολίτευμα των ελληνιστικών βασιλείων;
Η απόλυτη μοναρχία: ο ηγεμόνας είχε όλες τις εξουσίες, κυβερνούσε με επιτελείο από Έλληνες και λίγους εξελληνισμένους γηγενείς και οι υπήκοοι τον τιμούσαν σαν θεό.
Ποια ήταν τα σημαντικότερα βασίλεια;
Στην Ανατολή το βασίλειο της Αιγύπτου των Πτολεμαίων και το βασίλειο της Συρίας των Σελευκιδών. Στον ελλαδικό χώρο καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η Μακεδονία και η Ήπειρος.
Τι απέγιναν οι πόλεις-κράτη;
Οι περισσότερες απορροφήθηκαν από τα βασίλεια, άλλες ενώθηκαν σε συμπολιτείες και λίγες, όπως η Αθήνα, η Σπάρτη, η Ρόδος και η Δήλος, κράτησαν την αυτονομία τους.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.