Η ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου από τους πρώτους νεολιθικούς οικισμούς και την ένωση των δύο βασιλείων, μέσα από το Αρχαίο, το Μέσο και το Νέο Βασίλειο και την ξένη κατάκτηση, ως τον Μ. Αλέξανδρο.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΚΕΦΑΛΑΙΟ I15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ τέλη 5ης χιλιετίας π.Χ. – 332 π.Χ.
Γιατί
Οι φυλές της κοιλάδας του Νείλου, η καθεμιά με δικό της ηγεμόνα και θεοποιημένο προστάτη, συγκρούονταν συνεχώς και ενώθηκαν σε δύο βασίλεια, της Άνω και της Κάτω Αιγύπτου.
Τι έγινε
Προϊστορία: από τα τέλη της 5ης χιλιετίας π.Χ. υπάρχουν νεολιθικοί οικισμοί· την 4η χιλιετία οι κάτοικοι γνωρίζουν τα μέταλλα και καλλιεργούν συστηματικά τη γη.
Στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ. ο Μήνης ενώνει τα δύο βασίλεια με πρωτεύουσα τη Μέμφιδα. Ως τον Μ. Αλέξανδρο κυβέρνησαν τριάντα μία δυναστείες.
Αρχαίο Βασίλειο: κατάκτηση της Νουβίας για τον χρυσό και του Σινά για τον χαλκό, οι μεγάλες πυραμίδες στη Γκίζα, και στο τέλος κρίση της κεντρικής εξουσίας.
Μέσο Βασίλειο: αναδιοργάνωση του κράτους και μεγάλα έργα· ακολουθεί η κατάκτηση από τους Υξώς, από τους οποίους οι Αιγύπτιοι μάλλον γνώρισαν το πολεμικό άρμα.
Νέο Βασίλειο: διώχνονται οι Υξώς. Ο Τούθμωσις Γ΄ φτάνει ως τη Συρία, ο Ακενατών αποτυγχάνει να επιβάλει τη λατρεία του θεού Ήλιου και ο Ραμσής Β΄ πολεμά στο Καντές.
Τον 12ο αι. π.Χ. οι λαοί της θάλασσας αναγκάζουν τους Αιγυπτίους να αφήσουν τις ασιατικές κτήσεις, και τον 11ο αι. π.Χ. το Νέο Βασίλειο παρακμάζει.
Ξένη κατάκτηση: ο Ψαμμήτιχος κάνει πρωτεύουσα τη Σάιδα και αναπτύσσεται το εμπόριο με τους Έλληνες, ώσπου το 525 π.Χ. η Αίγυπτος ενσωματώνεται στην περσική αυτοκρατορία.
Τι άλλαξε
Μετά τη νίκη του στην Ισσό (333 π.Χ.) ο Μ. Αλέξανδρος έγινε δεκτός στην Αίγυπτο ως απελευθερωτής από τους Πέρσες και ανακηρύχθηκε φαραώ στη Μέμφιδα (332 π.Χ.).
Πρόσωπα
Μήνης
ο ηγεμόνας της Άνω Αιγύπτου που ένωσε τα δύο βασίλεια με πρωτεύουσα τη Μέμφιδα
Τούθμωσις Γ΄
ισχυρός φαραώ του 15ου αι. π.Χ., που επέκτεινε την αιγυπτιακή κυριαρχία ως τη Συρία
Ακενατών
φαραώ του 14ου αι. π.Χ., που προσπάθησε χωρίς αποτέλεσμα να επιβάλει τον μονοθεϊσμό
Ραμσής Β΄
φαραώ του 13ου αι. π.Χ., με οικοδομική άνθηση και τη μάχη του Καντές
Ψαμμήτιχος
με αυτόν ως φαραώ η Αίγυπτος έγινε ανεξάρτητη από τους Ασσύριους τον 7ο αι. π.Χ., με πρωτεύουσα τη Σάιδα
Άμασις
φαραώ που έβαλε Έλληνες μισθοφόρους στη σωματοφυλακή και περιόρισε το ελληνικό εμπόριο σε Σάιδα, Μέμφιδα και Ναύκρατι
Καμβύσης
γιος του Κύρου Β΄, που το 525 π.Χ. ενσωμάτωσε την Αίγυπτο στην περσική αυτοκρατορία
Όροι
προδυναστική περίοδος
η περίοδος πριν από την ένωση των δύο βασιλείων, που τελειώνει περίπου στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ.
Υξώς
ασιατικός νομαδικός λαός που κατέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της Αιγύπτου μετά το Μέσο Βασίλειο
λαοί της θάλασσας
λαοί από τα βόρεια που τον 12ο αι. π.Χ. έκαναν επιδρομές στην ανατολική Μεσόγειο
Ναύκρατις
πόλη της Αιγύπτου που έγινε ο κυριότερος ελληνικός εμπορικός σταθμός στη Μεσόγειο
Σαϊτική δυναστεία
η δυναστεία με πρωτεύουσα τη Σάιδα, όταν πολλοί Έλληνες πολέμησαν ως μισθοφόροι των φαραώ
Ο ηγεμόνας της Άνω Αιγύπτου που η παράδοση ονομάζει Μήνη, περίπου στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ. Πρωτεύουσα του ενιαίου βασιλείου έγινε η Μέμφιδα.
Ποιες είναι οι τρεις μεγάλες περίοδοι της αιγυπτιακής ιστορίας;
Το Αρχαίο Βασίλειο (περ. 3000-2000 π.Χ.) με πρωτεύουσα τη Μέμφιδα, το Μέσο Βασίλειο (περ. 2000-1540 π.Χ.) και το Νέο Βασίλειο (1540-1075 π.Χ.), τα δύο τελευταία με πρωτεύουσα τη Θήβα.
Πότε η Αίγυπτος έγινε τμήμα της περσικής αυτοκρατορίας;
Το 525 π.Χ., όταν ο Καμβύσης, γιος του Κύρου Β΄, έδιωξε από τον θρόνο τον Ψαμμήτιχο Γ΄. Το 332 π.Χ. ο Μ. Αλέξανδρος έγινε δεκτός ως απελευθερωτής και ανακηρύχθηκε φαραώ στη Μέμφιδα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.