Φωνηεντόληκτα ουσιαστικά της Γ κλίσης (διπλόθεμα)

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Διπλόθεμα λέγονται τα ουσιαστικά που κλίνονται με δύο θέματα.
2. Ομάδα α΄: σε -υς/-υ, -εως, όπως ὁ πέλεκυς και τὸ ἄστυ, με θέματα σε -υ και σε -ε.
3. Από το θέμα σε -υ: ονομαστική, αιτιατική και κλητική ενικού· από το θέμα σε -ε: όλες οι άλλες πτώσεις.
4. Η γενική ενικού λήγει σε -ως και οι γενικές τονίζονται στην προπαραλήγουσα παρά τον κανόνα.
5. Το -ε του θέματος συναιρείται με -ι ή -ε της κατάληξης σε -ει: πελέκει, πελέκεις.
6. Τα αρσενικά σε -υς παίρνουν αιτιατική ενικού σε -ν, αιτιατική πληθυντικού ίδια με την ονομαστική και κλητική μόνο με το θέμα.
7. Ομάδα β΄: σε -ω, -ους, όπως ἡ πειθώ και ἡ Σαπφώ· έχουν μόνο ενικό και συναιρούν το -ο του θέματος με την κατάληξη.
8. Η αιτιατική των σε -ω οξύνεται (τὴν πειθώ), παρόλο που οι συνηρημένες λήγουσες συνήθως περισπώνται.

Όροι

διπλόθεμα ουσιαστικά

κλίνονται με δύο θέματα

πέλεκυς, -εως

τσεκούρι· σε -υς, -εως

ἄστυ, -εως

πόλη· ουδέτερο σε -υ, -εως

πρέσβυς

απεσταλμένος· κλίνεται σαν πέλεκυς

πῆχυς

μονάδα μήκους· σε -υς, -εως

θέματα του πέλεκυς

πελεκυ- και πελεκε-

γενική ενικού σε -εως

κατάληξη -ως αντί -ος

τονισμός γενικής (ἄστεως)

στην προπαραλήγουσα, παρά τον κανόνα

πελέκε-ι > πελέκει

συναίρεση ε + ι σε ει

αιτιατική πληθ. του πέλεκυς

ίδια με την ονομαστική: πελέκεις

πληθυντικός του ἄστυ

τὰ ἄστη, τῶν ἄστεων, τοῖς ἄστεσι

πειθώ, -οῦς

πειθώ· σε -ω, -ους, μόνο ενικός

Σαπφώ, Λητώ, Καλυψώ

κύρια ονόματα σε -ω, -ους

κλίση του πειθώ

πειθώ, πειθοῦς, πειθοῖ, πειθώ, πειθοῖ

αιτιατική τὴν πειθώ

οξύνεται, παρά τον κανόνα