Τα συνηρημένα επίθετα της β΄ κλίσης: τα τρικατάληκτα σε -οῦς, -ῆ (ή -ᾶ), -οῦν, όπως χρυσοῦς, και τα δικατάληκτα σύνθετα με νοῦς, πλοῦς, ῥοῦς, χροῦς, όπως εὔνους, με τις διαφορές τους στον τονισμό και στην κλίση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα συνηρημένα επίθετα της β΄ κλίσης έχουν χαρακτήρα ο ή ε που συναιρείται με την κατάληξη.
Ακολουθούν τα συνηρημένα ουσιαστικά της β΄ κλίσης (αρσενικό, ουδέτερο) και της α΄ κλίσης (θηλυκό)· δεν έχουν κλητική.
Τρικατάληκτα: χρυσοῦς, χρυσῆ, χρυσοῦν· τονίζονται πάντα στη λήγουσα.
Το θηλυκό λήγει σε -ῆ, αλλά σε -ᾶ όταν πριν από το -οῦς υπάρχει ε ή ρ (ἀργυρᾶ, κεραμεᾶ).
Δικατάληκτα: σύνθετα με νοῦς, πλοῦς, ῥοῦς, χροῦς, όπως εὔνους, εὔνουν.
Τα δικατάληκτα κρατούν ασυναίρετο το -οα στον πληθυντικό του ουδετέρου και έχουν βραχεία λήγουσα -οι (εὖνοι).
Τα δικατάληκτα τονίζονται πάντα στην παραλήγουσα.
Όροι
συνηρημένα επίθετα β΄ κλίσης
χαρακτήρας ο ή ε συναιρείται
χρυσοῦς, χρυσῆ, χρυσοῦν
τρικατάληκτο συνηρημένο
χαλκοῦς, χαλκῆ, χαλκοῦν
χάλκινος
κυανοῦς, κυανῆ
σκούρος γαλάζιος· θηλυκό σε -ῆ
ἀργυροῦς, ἀργυρᾶ
ασημένιος· θηλυκό σε -ᾶ μετά από ρ
κεραμεοῦς, κεραμεᾶ
πήλινος· θηλυκό σε -ᾶ μετά από ε
τονισμός τρικατάληκτων
πάντα στη λήγουσα
εὔνους, εὔνουν
ευνοϊκός· δικατάληκτο
ἄπλους
όπου δεν μπορεί κανείς να πλεύσει
ἄχρους
άχρωμος
β΄ συνθετικό δικατάληκτων
νοῦς, πλοῦς, ῥοῦς, χροῦς
τὰ εὔνοα, τὰ ἄχροα
ασυναίρετο -οα στο ουδέτερο
εὖνοι
λήγουσα -οι βραχεία
τονισμός δικατάληκτων
πάντα στην παραλήγουσα
κλητική συνηρημένων επιθέτων
δεν έχουν
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πότε το θηλυκό λήγει σε -ᾶ και όχι σε -ῆ;
Κανονικά το θηλυκό λήγει σε -ῆ (χαλκοῦς, χαλκῆ). Όταν πριν από την κατάληξη -οῦς του αρσενικού υπάρχει ε ή ρ, το θηλυκό λήγει σε -ᾶ: ἀργυροῦς, ἀργυρᾶ· κεραμεοῦς, κεραμεᾶ.
Ποια είναι τα δικατάληκτα συνηρημένα επίθετα;
Σύνθετα με δεύτερο συνθετικό νοῦς, πλοῦς, ῥοῦς, χροῦς: εὔνους, ἄνους, ἄπλους, εὔρους, ἄχρους. Τονίζονται πάντα στην παραλήγουσα και στον πληθυντικό του ουδετέρου κρατούν ασυναίρετο το -οα (τὰ εὔνοα).
Έχουν κλητική τα συνηρημένα επίθετα;
Όχι. Το αρσενικό και το ουδέτερο κλίνονται σαν συνηρημένα δευτερόκλιτα ουσιαστικά και το θηλυκό σαν συνηρημένο πρωτόκλιτο, αλλά δεν έχουν κλητική.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.