απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
16

Άλλα ρήματα Β συζυγίας (σε -μι), (εἶμι, φημί, οἶδα, δέδοικα)

Τέσσερα πολύ συχνά ρήματα που κλίνονται, όλα ή εν μέρει, όπως τα ρήματα σε -μι: το εἶμι (θα πάω), το φημί (λέω), το οἶδα (γνωρίζω) και το δέδοικα ή δέδια (φοβάμαι), με τα δύο θέματά τους και τους τύπους που μπερδεύονται εύκολα.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Τα εἶμι, φημί, οἶδα, δέδοικα κλίνονται ολικά ή μερικά σαν ρήματα σε -μι, με διαφορές.
  2. εἶμι (θα πάω): θέματα εἰ- και ἰ-· παρατατικός ᾖα ή ᾔειν, απαρέμφατο ἰέναι, μετοχή ἰών, ἰοῦσα, ἰόν.
  3. φημί (λέω, ισχυρίζομαι): θέματα φη- και φᾰ-· παρατατικός ἔφην, απαρέμφατο φάναι, μετοχή φάσκων, μέλλοντας φήσω, αόριστος ἔφησα.
  4. οἶδα (γνωρίζω): παρακείμενος με σημασία ενεστώτα· ᾔδειν με σημασία παρατατικού· προστακτική ἴσθι, μέλλοντας εἴσομαι.
  5. δέδοικα ή δέδια (φοβάμαι): παρακείμενος με σημασία ενεστώτα· μέλλοντας δείσομαι, αόριστος ἔδεισα.
  6. Και άλλα ρήματα έχουν λίγους μόνο τύπους σαν τα ρήματα σε -μι, όπως το τέθνηκα (έχω πεθάνει) και το απρόσωπο χρή (πρέπει).

Όροι

εἶμι
θα πάω· θέματα εἰ- και ἰ-
ἴμεν, ἴτε, ἴασι
πληθυντικός του εἶμι
ᾖα ή ᾔειν
παρατατικός του εἶμι
ἰέναι, ἰών
απαρέμφατο και μετοχή του εἶμι
φημί
λέω, ισχυρίζομαι· θέματα φη-, φᾰ-
ἔφην, ἔφη
παρατατικός του φημί
φάναι, φάσκων
απαρέμφατο και μετοχή του φημί
φήσω, ἔφησα
μέλλοντας και αόριστος του φημί
οἶδα
γνωρίζω· παρακ. με σημασία ενεστώτα
ἴσμεν, ἴστε, ἴσασι
πληθυντικός του οἶδα
ᾔδειν
ήξερα· υπερσυντέλικος του οἶδα
ἴσθι
προστακτική του οἶδα: να ξέρεις
εἰδέναι, εἰδώς
απαρέμφατο και μετοχή του οἶδα
εἴσομαι
μέλλοντας του οἶδα
δέδοικα ή δέδια
φοβάμαι· παρακ. με σημασία ενεστώτα
δεδιέναι, δεδιώς
απαρέμφατο και μετοχή του δέδια
δείσομαι, ἔδεισα
μέλλοντας και αόριστος του δέδοικα
τέθνηκα
έχω πεθάνει
χρή
απρόσωπο: πρέπει

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι σημαίνει το εἶμι και σε τι διαφέρει από το εἰμί;

Το εἶμι σημαίνει «θα πάω» και έχει θέματα εἰ- (ισχυρό) και ἰ- (ασθενές): εἶμι, ἴμεν, ἰέναι, ἰών. Το εἰμί σημαίνει «είμαι». Προσοχή στους όμοιους τύπους: εἶ (θα πας) και εἶ (είσαι).

Γιατί το οἶδα σημαίνει «γνωρίζω» ενώ είναι παρακείμενος;

Το οἶδα είναι παρακείμενος με σημασία ενεστώτα (έχω δει, άρα ξέρω) και ο υπερσυντέλικος ᾔδειν έχει σημασία παρατατικού (ήξερα). Έχει θέματα εἰδ- / οἰδ- και ἰδ-: οἶδα, ἴσμεν, εἰδέναι, εἰδώς, και μέλλοντα εἴσομαι.

Ποιοι είναι οι κύριοι τύποι του δέδοικα;

Έχει δύο μορφές, δέδοικα και δέδια, με σημασία ενεστώτα (φοβάμαι), υπερσυντέλικο ἐδεδοίκειν, απαρέμφατο δεδοικέναι ή δεδιέναι, μετοχή δεδοικώς ή δεδιώς, μέλλοντα δείσομαι και αόριστο ἔδεισα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.