Συμπληρωματικά για το κατηγορούμενο. Γενική κατηγορηματική-επιρρηματικό και προληπτικό κατηγορούμενο

Το κατηγορούμενο δεν είναι πάντα ονομαστική: η ενότητα δείχνει τη γενική κατηγορηματική, το επιρρηματικό κατηγορούμενο, που λειτουργεί σαν επίρρημα, και το προληπτικό, που δείχνει από πριν το αποτέλεσμα του ρήματος.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Κατηγορούμενο είναι η λέξη που αποδίδει ένα γνώρισμα στο υποκείμενο· το συνδέουν ρήματα συνδετικά, όπως εἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω, καλοῦμαι.
Μπορεί να είναι επίθετο, ουσιαστικό, αντωνυμία, μετοχή, απαρέμφατο, αριθμητικό, επίρρημα ή ολόκληρη πρόταση.
Όταν είναι όνομα, συμφωνεί με το υποκείμενο στην πτώση, κανονικά στην ονομαστική.
Γενική κατηγορηματική: το κατηγορούμενο μπαίνει σε γενική και δηλώνει κτήση, διαιρετικό σύνολο, ύλη, ιδιότητα ή αξία.
Η γενική κατηγορηματική (εκτός από της ύλης) είναι πολύ συχνή και στα νέα ελληνικά, π.χ. «το σπίτι είναι του Νίκου».
Επιρρηματικό κατηγορούμενο: επίθετο που ισοδυναμεί με επίρρημα και δηλώνει τόπο, χρόνο, τρόπο, σκοπό ή σειρά.
Προληπτικό κατηγορούμενο: δηλώνει εκ των προτέρων το τελικό αποτέλεσμα ρημάτων που σημαίνουν εξέλιξη.

Όροι

κατηγορούμενο: γνώρισμα που αποδίδεται στο υποκείμενο
συνδετικά ρήματα: εἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω, καλοῦμαι κ.ά.
γενική κατηγορηματική: κατηγορούμενο σε πτώση γενική
γεν. κατηγορηματική κτητική: δηλώνει σε ποιον ανήκει κάτι
γεν. κατηγορηματική διαιρετική: δηλώνει σύνολο που το υποκ. είναι μέρος
γεν. κατηγορηματική της ύλης: δηλώνει από τι είναι φτιαγμένο κάτι
γεν. κατηγορηματική ιδιότητας: δηλώνει ιδιότητα του υποκειμένου
γεν. κατηγορηματική αξίας: δηλώνει πόσο αξίζει κάτι
επιρρηματικό κατηγορούμενο: επίθετο που ισοδυναμεί με επίρρημα
ὑπαίθριοι (επιρρ. κατηγ.): δηλώνει τόπο: στο ύπαιθρο
τριταῖος (επιρρ. κατηγ.): δηλώνει χρόνο: μετά από τρεις μέρες
ἐθελοντής (επιρρ. κατηγ.): δηλώνει τρόπο: εθελοντικά
βοηθοί (επιρρ. κατηγ.): δηλώνει σκοπό: για να βοηθήσουν
πρῶτος (επιρρ. κατηγ.): δηλώνει σειρά
προληπτικό κατηγορούμενο: δηλώνει από πριν το αποτέλεσμα
«σπουδάζει δικηγόρος»: προληπτικό κατηγορούμενο στα νέα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι δηλώνει η γενική κατηγορηματική;

Είναι κατηγορούμενο σε γενική αντί για ονομαστική. Δηλώνει κτήση, σύνολο από το οποίο το υποκείμενο είναι μέρος (διαιρετική), ύλη, ιδιότητα ή αξία. Π.χ. Ὁ ἀγρός ἐστι Τιμοξένου: ο αγρός ανήκει στον Τιμόξενο.

Πώς αναγνωρίζω το επιρρηματικό κατηγορούμενο;

Συνδέεται με το υποκείμενο μέσω οποιουδήποτε ρήματος, συχνά ρήματος κίνησης, είναι συνήθως επίθετο και μεταφράζεται σαν επίρρημα: δηλώνει τόπο, χρόνο, τρόπο, σκοπό ή σειρά (π.χ. τριταῖος = μετά από τρεις μέρες).

Τι είναι το προληπτικό κατηγορούμενο;

Κατηγορούμενο που δίνει από πριν στο υποκείμενο το γνώρισμα που θα αποκτήσει ως αποτέλεσμα της ενέργειας. Το παίρνουν ρήματα που δηλώνουν εξέλιξη με διάρκεια, όπως στο νεοελληνικό «σπουδάζει δικηγόρος».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα