Η ενότητα ορίζει την αφήγηση ως πράξη επικοινωνίας και εξετάζει το αφηγηματικό περιεχόμενο και την αφηγηματική πράξη, τα αφηγηματικά είδη, τον αφηγητή, την οπτική γωνία και την εστίαση, τους αφηγηματικούς τρόπους και τον αφηγηματικό χρόνο.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αφήγηση είναι πράξη επικοινωνίας που παρουσιάζει μια σειρά πραγματικών ή πλασματικών γεγονότων· προϋποθέτει αφηγητή και αποδέκτη και δίνει τόπο, χρόνο, πρόσωπα και αίτια.
Διακρίνουμε το αφηγηματικό περιεχόμενο (τα γεγονότα) από την αφηγηματική πράξη (τον τρόπο που παρουσιάζονται)· η γλωσσική ποικιλία ταιριάζει στον σκοπό και στον αποδέκτη.
Οι επίσημες αφηγήσεις (κατάθεση μάρτυρα, υπηρεσιακή αναφορά) είναι σύντομες, αντικειμενικές και ακολουθούν χρονολογική σειρά.
Τα αφηγηματικά είδη χωρίζονται σε αφηγήσεις πραγματικών και πλασματικών γεγονότων, με ενδιάμεσα είδη όπως το ιστορικό μυθιστόρημα.
Ο αφηγητής είτε μετέχει στα γεγονότα (πρώτο πρόσωπο) είτε δεν μετέχει (τρίτο πρόσωπο)· στη λογοτεχνία δεν ταυτίζεται με τον συγγραφέα.
Η επιλογή των γεγονότων εξαρτάται από την οπτική γωνία του αφηγητή· στη λογοτεχνία έχουμε μηδενική ή εσωτερική εστίαση, συχνά εναλλάξ.
Αφηγηματικοί τρόποι είναι η αφήγηση, όπου ο αφηγητής μεταφέρει πλάγια τα λόγια των ηρώων, και ο διάλογος, όπου τους δίνει τον λόγο.
Διακρίνουμε χρόνο πομπού, δέκτη και γεγονότων, και μέσα στο κείμενο χρόνο της ιστορίας και χρόνο της αφήγησης, που διαφέρουν σε σειρά, διάρκεια και συχνότητα.
Ο συγγραφέας είναι πραγματικό πρόσωπο που ζει έξω από το κείμενο. Ο αφηγητής είναι πρόσωπο του κειμένου, κατασκευή από λέξεις που υπάρχει μόνο μέσα στον πλασματικό λόγο, ακόμη κι αν έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα.
Τι είναι μηδενική και τι εσωτερική εστίαση;
Στη μηδενική εστίαση αφηγείται ένας παντογνώστης αφηγητής που ξέρει τα πάντα, ακόμη και τις σκέψεις των προσώπων, χωρίς συγκεκριμένη οπτική γωνία. Στην εσωτερική εστίαση βλέπουμε τα γεγονότα με τα μάτια ενός ήρωα, που ξέρει μόνο όσα μπορεί να ξέρει ένας άνθρωπος.
Πώς σχετίζεται ο χρόνος της αφήγησης με τον χρόνο της ιστορίας;
Συνήθως δεν συμπίπτουν. Ως προς τη σειρά υπάρχουν αναχρονίες, αναδρομικές και πρόδρομες αφηγήσεις. Ως προς τη διάρκεια η αφήγηση μπορεί να συμπυκνώνει τον χρόνο (συνοπτική αφήγηση), να τον απλώνει (επιβράδυνση) ή να τον ακολουθεί ίσα (σκηνή). Ως προς τη συχνότητα, ένα γεγονός μπορεί να αφηγείται περισσότερες φορές με άλλο τρόπο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.