απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.2

Διάλογος

Η ενότητα εξετάζει τον διάλογο: τη σχέση του λόγου με το σώμα, τον χρόνο και τον χώρο, τις προϋποθέσεις για να πετύχει μια συνομιλία, τον διάλογο στη λογοτεχνία και στο θέατρο, και δίνει θέματα για συζήτηση για τον διάλογο, την εφηβεία και την αγάπη.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Διάλογος είναι η συνομιλία· μπορεί να είναι απλή ερωταπόκριση για πληροφόρηση ή βαθύτερη αναζήτηση της αλήθειας.
  2. Στις συζητήσεις παρατηρούμε τα εξωγλωσσικά στοιχεία, τον ρυθμό, την κατανομή του χρόνου, τον ρόλο του συντονιστή, τη μονοπώληση του λόγου και την επίδραση του χώρου.
  3. Ο διάλογος πετυχαίνει με τη συνεργασία των ομιλητών, όταν ο λόγος τους είναι ειλικρινής, σαφής, σχετικός και επαρκής.
  4. Στη λογοτεχνία ο διάλογος είναι αναπαράσταση του προφορικού λόγου· στα αφηγήματα συνοδεύεται από περιγραφή των παραγλωσσικών και εξωγλωσσικών στοιχείων, στο θέατρο πολύ λιγότερο.
  5. Η φυσικότητα είναι βασική αρετή του γραπτού διαλόγου και στηρίζεται σε γνωρίσματα της ομιλίας και σε συνεπή ιδιόλεκτο.
  6. Δραματοποίηση σκηνής έφηβου με γονείς, γραφή της σε θεατρική μορφή και αφήγησή της σε γράμμα με πλάγιο και ευθύ λόγο.
  7. Οργάνωση συζήτησης «στρογγυλής τραπέζης» (συντονιστής, εισηγητές, ερωτήσεις ακροατηρίου, πορίσματα) και αγώνα επιχειρηματολογίας με ανασκευή και σύνθεση απόψεων.
  8. Λεξιλόγιο για τον λόγο και θέματα για συζήτηση και έκθεση για την εφηβεία και για την αγάπη και τον έρωτα.

Όροι

διάλογος
συνομιλία δύο ή περισσότερων προσώπων
ερωταπόκριση
η απλούστερη μορφή διαλόγου
συντονιστής
δίνει τον λόγο και οργανώνει τη συζήτηση
μονοπώληση του λόγου
ένας ομιλητής δεν αφήνει τους άλλους
ειλικρίνεια
ο ομιλητής λέει αυτό που πιστεύει
σαφήνεια
ο λόγος δεν αφήνει περιθώριο παρανόησης
σχετικότητα
η απάντηση αφορά το θέμα της συζήτησης
επάρκεια πληροφοριών
ούτε περισσότερες ούτε λιγότερες
συνεργασία των ομιλητών
η βάση ενός επιτυχημένου διαλόγου
μονόλογος
ο ήρωας μιλά μόνος του
δραματικότητα
τα γεγονότα σαν να συμβαίνουν μπροστά μας
θεατρικός διάλογος
λίγες περιγραφές, ο λόγος στους ήρωες
φυσικότητα
ο γραπτός διάλογος ηχεί σαν αληθινός
ιδιόλεκτος
ο προσωπικός τρόπος ομιλίας ενός ατόμου
ευθύς και πλάγιος λόγος
αυτούσια ή μεταφερμένα λόγια
στρογγυλή τράπεζα
εισηγήσεις για πλευρές ενός θέματος
αγώνας επιχειρηματολογίας
ομάδες υπέρ και κατά μιας θέσης
ανασκευή
αντίκρουση των επιχειρημάτων του άλλου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πότε ένας διάλογος διεξάγεται με επιτυχία;

Όταν ο δέκτης προσλαμβάνει και κατανοεί το μήνυμα και ανταποκρίνεται. Για αυτό ο λόγος και των δύο πρέπει να είναι ειλικρινής, σαφής, σχετικός με το θέμα και να δίνει επαρκείς πληροφορίες, ούτε περισσότερες ούτε λιγότερες. Αν λείψει έστω μία ιδιότητα, η συνεργασία δυσκολεύει και η επικοινωνία διαταράσσεται.

Γιατί οι συγγραφείς βάζουν διάλογο στα αφηγηματικά κείμενα;

Ο διάλογος και ο μονόλογος παρουσιάζουν τα γεγονότα σαν να συμβαίνουν μπροστά μας (δραματικότητα) και ζωντανεύουν την αφήγηση. Ο διάλογος προωθεί τη δράση και σκιαγραφεί τους χαρακτήρες.

Πώς πετυχαίνει ο συγγραφέας φυσικότητα στον διάλογο;

Χρησιμοποιεί γνωρίσματα του προφορικού λόγου, όπως σύντομες ή μισοτελειωμένες φράσεις και παύσεις, και φροντίζει η ιδιόλεκτος κάθε προσώπου να ταιριάζει με την καταγωγή και τον χαρακτήρα του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.