Ειδικές γλώσσες

Κάθε επαγγελματική ομάδα διαμορφώνει μέσα στην εθνική γλώσσα μια δική της ποικιλία, την ειδική γλώσσα, με ειδικούς όρους ή με καθημερινές λέξεις που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η ενότητα ζητά να ξεχωρίζουμε αυτούς τους όρους και να τους καταγράφουμε.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Οι ειδικές γλώσσες είναι γλωσσικές ποικιλίες που δημιουργούν οι επαγγελματικές ομάδες μέσα στην εθνική γλώσσα.
Διαφέρουν κυρίως στο λεξιλόγιο: ειδικοί όροι ή καθημερινές λέξεις φορτισμένες με ιδιαίτερο σημασιολογικό φορτίο.
Σε κείμενα μαθηματικών, βιολογίας, φυσικής, ιστορίας, θρησκευτικών, χημείας και ρητορικής αναγνωρίζουμε το ειδικό λεξιλόγιο καθενός.
Οι όροι χωρίζονται σε όσους ανήκουν αποκλειστικά σε μία ειδική γλώσσα και σε όσους χρησιμοποιούνται και αλλού.
Οι όροι της δεύτερης ομάδας παίρνουν συχνά μεταφορική χρήση στην καθημερινή γλώσσα.
Προτείνεται εβδομαδιαίο αλφαβητικό λεξιλόγιο με τους νέους όρους όλων των μαθημάτων, με ετυμολογία και άλλες χρήσεις τους.

Όροι

ειδική γλώσσα: ποικιλία μιας επαγγελματικής ομάδας
ειδικό λεξιλόγιο: οι λέξεις που χαρακτηρίζουν ένα πεδίο
όρος: λέξη με ακριβή σημασία σε μια επιστήμη
όρος αποκλειστικής χρήσης: υπάρχει μόνο σε μία ειδική γλώσσα
όρος ευρύτερης χρήσης: χρησιμοποιείται και έξω από τον κλάδο
σημασιολογικό φορτίο: το ιδιαίτερο νόημα που παίρνει μια λέξη
δηλωτική σημασία: η κυριολεκτική σημασία της λέξης
μεταφορική σημασία: η λέξη χρησιμοποιείται με άλλο νόημα
ετυμολογία: η προέλευση και η σύνθεση μιας λέξης
λεξιλόγιο όρων: αλφαβητική καταγραφή νέων όρων
κύτταρο (μτφ.): η βασική μονάδα ενός συνόλου
πυρήνας (μτφ.): το κεντρικό, βασικό μέρος ενός συνόλου
συνισταμένη: το αποτέλεσμα που ενώνει πολλές δυνάμεις

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι ειδική γλώσσα;

Είναι η γλωσσική ποικιλία που διαμορφώνει μια επαγγελματική ομάδα, όπως οι γιατροί, οι νομικοί ή οι χημικοί, για τους σκοπούς της δουλειάς της. Διαφέρει κυρίως στο λεξιλόγιο: έχει ειδικούς όρους ή καθημερινές λέξεις με ιδιαίτερο νόημα.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε όρους όπως «χολοκυστογραφία» και «μέτρο»;

Η «χολοκυστογραφία» είναι όρος μόνο της ιατρικής. Το «μέτρο» χρησιμοποιείται και στην καθημερινή ζωή και ως όρος της μετρικής (μέτρο του στίχου). Ο πρώτος είναι όρος αποκλειστικής χρήσης, ο δεύτερος λέξη με ευρύτερη χρήση.

Πώς ένας όρος περνά από την επιστήμη στην καθημερινή γλώσσα;

Με μεταφορική χρήση. Το «κύτταρο» είναι όρος της βιολογίας, αλλά λέμε και ότι η οικογένεια είναι το κύτταρο της κοινωνίας. Αντίθετα το «υδροξύλιο» μένει μόνο στη χημεία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα