1.2. Γνωρίσματα της ύλης (μάζα, όγκος, πυκνότητα). Μετρήσεις και μονάδες

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Μετράμε με όργανα: μέτρο για το μήκος, ζυγό για τη μάζα, ογκομετρικό κύλινδρο για τον όγκο, θερμόμετρο για τη θερμοκρασία· κάθε μέτρηση είναι αριθμός και μονάδα.
2. Το μετρικό σύστημα γεννήθηκε στη Γαλλία τον 18ο αιώνα· το 1960 συμφωνήθηκε το SI με 7 θεμελιώδη μεγέθη, από τα οποία προκύπτουν όλα τα άλλα.
3. Προθέματα: mega 10⁶, kilo 10³, deci 10⁻¹, centi 10⁻², milli 10⁻³, micro 10⁻⁶, nano 10⁻⁹, pico 10⁻¹²· επίσης 1 atm = 101325 Pa = 760 mmHg και Τ = θ + 273.
4. Μάζα είναι το μέτρο της αντίστασης ενός σώματος στη μεταβολή της ταχύτητάς του και εκφράζει την ποσότητα ύλης· το βάρος αλλάζει από τόπο σε τόπο.
5. Όγκος είναι ο χώρος που πιάνει ένα σώμα· 1 L = 1 dm³ = 1000 mL και 1 mL = 1 cm³. Τον μετράμε με προχοΐδα, σιφώνιο, ογκομετρικό κύλινδρο και ογκομετρική φιάλη.
6. Πυκνότητα ρ = m/V, σε σταθερή θερμοκρασία (και πίεση για τα αέρια)· το βιβλίο ακολουθεί την IUPAC και τη συμβολίζει ρ αντί για d.
7. Στα λυμένα παραδείγματα μετατρέπουμε μονάδες (km/h σε m/s, nm σε Å) και βρίσκουμε την πυκνότητα του αργιλίου, 2,7 g/cm³.

Όροι

SI

Διεθνές Σύστημα Μονάδων, από το 1960

θεμελιώδη μεγέθη

τα 7 βασικά μεγέθη του SI

mol

μονάδα της ποσότητας ύλης

κέλβιν (K)

μονάδα θερμοκρασίας στο SI

Τ = θ + 273

μετατροπή °C σε K

1 atm

101325 Pa ή 760 mmHg

1 Å

10⁻¹⁰ m, για ατομικές ακτίνες

nano (n)

10⁻⁹

μάζα

ποσότητα ύλης, ίδια σε κάθε τόπο

βάρος

έλξη της γης, αλλάζει με τον τόπο

δυναμόμετρο

όργανο μέτρησης βάρους

όγκος

ο χώρος που καταλαμβάνει ένα σώμα

1 mL

1 cm³

προχοΐδα

ογκομετρικό όργανο του εργαστηρίου

ρ = m/V

πυκνότητα

1 g/mL

πυκνότητα του νερού περίπου

λίτρο (L)

όγκος 1 kg νερού στους 4 °C