Το ρεμπέτικο γεννήθηκε από τους πρόσφυγες που ήρθαν στις ελληνικές πόλεις και εξελίχθηκε σε λαϊκό τραγούδι. Η ενότητα εξηγεί από πού πήρε το όνομά του, τους χορούς, τις περιόδους του, τους μεγάλους ρεμπέτες και τα όργανά του.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΜΟΥΣΙΚΗΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η ιστορία του ρεμπέτικου ακολουθεί τη νεότερη Ελλάδα, από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950.
Στην ευρεία έννοια το ρεμπέτικο καλύπτει πολλούς τύπους τραγουδιού: χασάπικα, ζεϊμπέκικα, συρτά, καρσιλαμάδες, τσιφτετέλια, μανέδες, βαλς.
Οι πρώτοι στίχοι ανακατεύουν δημοτικά και λαϊκά δίστιχα της Σμύρνης· γράφονται συνήθως σε δύο δεκαπεντασύλλαβους με ομοιοκαταληξία.
Ως το 1934 υπάρχουν τα τραγούδια της Σμύρνης και της Πόλης (βιολί, ούτι, κανονάκι, σαντούρι) και τα τραγούδια της Ελλάδας με μπουζούκι, μπαγλαμά και ταμπουρά· το 1931 ο Βαμβακάρης ηχογραφεί τον πρώτο δίσκο με μπουζούκι.
Το ρεμπέτικο ανοίγει με ταξίμι και δεν γράφεται σε νότες· στηρίζεται στον αυτοσχεδιασμό.
1934 με 1945: κομπανίες, η «Τετράς η ξακουστή του Πειραιώς»· η λογοκρισία του Μεταξά (1936) και η Κατοχή περιορίζουν τους ρεμπέτες.
1945 με 1960: αρχοντορεμπέτικα με μεγάλες ορχήστρες· ο Τσιτσάνης και μετά ο Χιώτης οδηγούν στο λαϊκό αστικό τραγούδι, και το 1948 ο Χατζιδάκις υπερασπίζεται δημόσια το ρεμπέτικο.
Μετά το 1960 το ρεμπέτικο παρακμάζει: τυποποίηση, κοσμικά κέντρα, σουξέ και σταρ· ο Θεοδωράκης και ο Χατζιδάκις δίνουν νέα πνοή στο λαϊκό.
Από το 1912 ως το 1922 ήρθαν στην ηπειρωτική Ελλάδα πάνω από 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες, που έζησαν στο περιθώριο των πόλεων. Τα τραγούδια τους, μαζί με τα δυτικότροπα, τα νησιώτικα και τα δημοτικά, έφτιαξαν το ρεμπέτικο. Ρίζες του είναι η βυζαντινή μουσική και τα δημοτικά τραγούδια των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Αιγαίου. Κάτι ανάλογο έγινε με το μπλουζ, τη σάμπα και τη ρέγκε.
Τι σημαίνει η λέξη «ρεμπέτης»;
Είναι λέξη της τουρκοκρατίας για όποιον ζει έξω από τους κανόνες της κοινωνίας· ο μελετητής Ηλίας Πετρόπουλος τη δίνει ως εξεγερμένο, ατίθασο. Άλλοι τη συνδέουν με το ιταλικό rebelo (επαναστάτης) ή με το ρήμα ρέμβομαι, και ο Σωκράτης Προκοπίου με τον αλήτη.
Ποιοι είναι οι χοροί του ρεμπέτικου;
Τρεις: ο χασάπικος (2/4), που τον χόρευαν δύο ή τρεις άντρες πιασμένοι από τους ώμους, ο ζεϊμπέκικος (9/8), παλιός πολεμικός χορός που χορευόταν αντικριστά, και το τσιφτετέλι, χορός των προσφύγων της Σμύρνης που διαδόθηκε μετά το 1923.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.