απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.1

Η ελληνική μουσική του χτες και του σήμερα

Μια διαδρομή στο ελληνικό τραγούδι του 20ού αιώνα, δεκαετία με δεκαετία: από το δημοτικό και το αστικό τραγούδι στο ρεμπέτικο, την οπερέτα, το έντεχνο, το Νέο Κύμα και το πολιτικό τραγούδι.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΜΟΥΣΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στις αρχές του 20ού αιώνα κυριαρχεί το δημοτικό τραγούδι, στεριανό ή νησιώτικο, που στις πόλεις γίνεται αστικό.
  2. Μετά το 1922 γεννιέται το ρεμπέτικο από τη μουσική των προσφύγων της Μικράς Ασίας.
  3. Επιθεώρηση και οπερέτα, με ρίζες στο κωμειδύλλιο, φέρνουν δυτικά πρότυπα· ο Θεόφραστος Σακελλαρίδης είναι ο πατέρας της ελληνικής οπερέτας.
  4. Το ελαφρό τραγούδι έχει ρομαντισμό και έντονο συναίσθημα· συνθέτες ο Αττίκ, ο Γιαννίδης, ο Σουγιούλ.
  5. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακούγονται αντιπολεμικά τραγούδια (Σοφία Βέμπο) και από το ρεμπέτικο βγαίνει το λαϊκό.
  6. Μετά τον πόλεμο κινηματογράφος, θέατρο και δισκογραφία αλλάζουν το τραγούδι· οι πλάκες των 78 στροφών δίνουν τη θέση τους στους δίσκους.
  7. Στο '60 έρχονται το έντεχνο, η ξένη ποπ με νεανικά συγκροτήματα και το Νέο Κύμα στις μπουάτ.
  8. Στη Δικτατορία (1967 με 1974) εμφανίζεται το πολιτικό τραγούδι· μετά τη Μεταπολίτευση η ιδιωτική ραδιοτηλεόραση και το διαδίκτυο φέρνουν μεγάλη ποικιλία.

Πρόσωπα

Θεόφραστος Σακελλαρίδης
ο πατέρας της ελληνικής οπερέτας
Νίκος Χατζηαποστόλου
συνθέτης επιθεώρησης και οπερέτας
Κλέων Τριανταφύλλου (Αττίκ)
συνθέτης του ελαφρού τραγουδιού
Κώστας Γιαννίδης
συνθέτης του ελαφρού τραγουδιού
Μιχάλης Σουγιούλ
συνθέτης του ελαφρού τραγουδιού
Σοφία Βέμπο
η «τραγουδίστρια της Νίκης»
Μάνος Χατζιδάκις
συνθέτης του έντεχνου τραγουδιού
Μίκης Θεοδωράκης
έντεχνο και πολιτικό τραγούδι
Σταύρος Ξαρχάκος
συνθέτης του έντεχνου τραγουδιού
Γιάννης Μαρκόπουλος
έντεχνο και πολιτικό τραγούδι
Μάνος Λοΐζος
έντεχνο και πολιτικό τραγούδι
Διονύσης Σαββόπουλος
πολιτικό τραγούδι στη Δικτατορία
Γιάννης Σπανός
εκπρόσωπος του Νέου Κύματος
Γιώργος Χατζηνάσιος
εκπρόσωπος του Νέου Κύματος
Οδυσσέας Ελύτης
ποιητής που μελοποιήθηκε
Γιάννης Ρίτσος
ποιητής που μελοποιήθηκε
Γιώργος Σεφέρης
ποιητής που μελοποιήθηκε
Νίκος Γκάτσος
ποιητής που μελοποιήθηκε

Όροι

δημοτικό τραγούδι
στεριανό ή νησιώτικο, αρχές 20ού αι.
αστικό τραγούδι
το τραγούδι των εμπορικών πόλεων
δυτικότροπο τραγούδι
των Επτανήσων, με ιταλική επιρροή
ρεμπέτικο
γεννήθηκε με τους πρόσφυγες του 1922
επιθεώρηση
μουσικοθεατρικό είδος με δυτικά πρότυπα
οπερέτα
μουσικό θέατρο με υπόθεση, αρχή και τέλος
κωμειδύλλιο
πρόγονος επιθεώρησης και οπερέτας
ελαφρό τραγούδι
ρομαντισμός, έντονα συναισθήματα
λαϊκό τραγούδι
εξέλιξη του ρεμπέτικου στη δεκαετία '40
αντιπολεμικό τραγούδι
τραγούδια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
έντεχνο τραγούδι
μελοποιημένη ποίηση μεγάλων ποιητών
μελοποιημένη ποίηση
ποιήματα που έγιναν τραγούδια
Νέο Κύμα
ανάμεσα σε ελαφρό και έντεχνο, '60
μπουάτ
μικρό στέκι με χαμηλό φως, χωρίς ενισχυτές
πολιτικό τραγούδι
γεννήθηκε στη Δικτατορία 1967 με 1974
Παναθήναια
ετήσια επιθεώρηση, πρώτη το 1908
78 στροφές
οι παλιές πλάκες του γραμμοφώνου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι το αστικό τραγούδι;

Είναι το τραγούδι των πόλεων, που εξελίχθηκε από το δημοτικό στα εμπορικά κέντρα, όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, ο Πειραιάς, η Πάτρα και ο Βόλος. Το διαμόρφωσαν κυρίως τρεις περιοχές: τα Επτάνησα με τις ιταλικές επιρροές, η Κωνσταντινούπολη με την Προποντίδα, και τα εμπορικά κέντρα του Αιγαίου, όπως η Σμύρνη και η Σύρος.

Πώς γεννήθηκε το ρεμπέτικο;

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922), από τη συνάντηση της μουσικής των προσφύγων με το αστικό τραγούδι. Έλεγε τους καημούς των προσφύγων από τη Μικρά Ασία στη νέα, δύσκολη ζωή τους στην Ελλάδα.

Τι ήταν το έντεχνο τραγούδι και το Νέο Κύμα;

Στη δεκαετία του '60 συνθέτες όπως ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης, ο Ξαρχάκος, ο Μαρκόπουλος και ο Λοΐζος μελοποίησαν μεγάλους ποιητές και έφτιαξαν το έντεχνο τραγούδι. Το Νέο Κύμα, με εκπροσώπους τον Χατζηνάσιο και τον Σπανό, ισορρόπησε ανάμεσα στο ελαφρό και το έντεχνο και ακουγόταν στις μπουάτ.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.