Γρηγόριος Ξενόπουλος, «O τύπος και η ουσία»

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Γιατί

• Επί Αγγλοκρατίας ο ευγενής Γερασιμάκης Δαρέζης είναι δικαστής στην Κέρκυρα, αυστηρός και προσκολλημένος στους τύπους.

Τι έγινε

1. Με την Ένωση χαίρεται, αλλά παραιτείται, γιατί τον είχε διορίσει η Αγγλία· η Ελλάδα τον διορίζει έπαρχο στον Μοριά.
2. Θεωρεί τον έπαρχο «μικρό βασιλιά» και ρωτά τον Νομάρχη αν θα έρθει πλοίο να τον πάρει· μαθαίνει ότι θα ταξιδέψει με το βαπόρι της γραμμής.
3. Στο πλοίο περιμένει να υψώσουν σινιάλο για την παρουσία του και φροντίζει να ακούγεται παντού ο τίτλος του.
4. Ρωτά τον καμαρότο και τον λοστρόμο, που δεν καταλαβαίνουν, και ανεβαίνει στη γέφυρα να παραπονεθεί στον καπετάνιο.
5. Ο καπετάνιος, ντόμπρος και ανεπιτήδευτος, ξεσπά σε γέλια και τον αποπαίρνει.
6. Ο Δαρέζης γυρίζει στο νησί του και παραιτείται, λέγοντας στον Νομάρχη ότι ο τύπος μαρτυρεί την ουσία.

Τι άλλαξε

• Η παραίτησή του γίνεται δεκτή με λύπη, και ο Δαρέζης ζει με χαρά ως ιδιώτης την υπόλοιπη ζωή του.

Πρόσωπα

Γερασιμάκης (Γεράσιμος) Δαρέζης

Επτανήσιος ευγενής, πρώην δικαστής και νέος έπαρχος, υπερβολικά τυπικός

ο Νομάρχης

Ελλαδίτης αξιωματούχος, απλός και χωρίς τυπικότητες

ο καπετάνιος

ντόμπρος θαλασσινός που γελά με την απαίτηση του Δαρέζη

Γρηγόριος Ξενόπουλος

συγγραφέας του διηγήματος

Όροι

Αγγλική Προστασία

το καθεστώς της Αγγλοκρατίας στα Επτάνησα

νόμπιλοι

ευγενείς, αριστοκράτες

ριζοσπάστης

οπαδός του ριζοσπαστικού κόμματος που ήθελε την Ένωση με την Ελλάδα

μη μου άπτου

πολύ ευαίσθητος

Μοριάς

Πελοπόννησος

Πρεβεδούρος

Αρμοστής της Ιόνιας Πολιτείας επί Ενετοκρατίας

Ρεζιντέντες

Αρμοστής της Ιόνιας Πολιτείας επί Αγγλοκρατίας

σαν-φασόν

χωρίς να τηρεί τους τύπους (γαλλισμός)

σινιάλο, παντιερούλα

σημαιάκι που δείχνει ότι το πλοίο μεταφέρει επίσημο πρόσωπο

ιδιώτεψε

έπαψε να ασκεί δημόσιο αξίωμα