απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 7

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες

Η Φιλική Εταιρεία, μυστική οργάνωση που ιδρύθηκε στην Οδησσό το 1814, προετοιμάζει τον ένοπλο αγώνα. Με αρχηγό τον Αλέξανδρο Υψηλάντη η επανάσταση ξεκινά στις παραδουνάβιες ηγεμονίες τον Φεβρουάριο του 1821, αλλά εκεί αποτυγχάνει.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 715 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η Φιλική Εταιρεία ιδρύεται στην Οδησσό το 1814 ως μυστική οργάνωση για τον ένοπλο αγώνα των Ελλήνων.
  2. Δυσκολίες: ο ελληνισμός είναι σκορπισμένος, χρειάζεται μυστικότητα απέναντι στους Οθωμανούς και στις ευρωπαϊκές απολυταρχίες, και πολλοί διστάζουν μετά τις παλιές αποτυχίες. Ευνοούν τα προβλήματα της αυτοκρατορίας και οι ιδέες της γαλλικής επανάστασης.
  3. Μιμείται μυστικές εταιρείες όπως οι καρμπονάροι: δοκιμασία των μελών, όρκος, θάνατος για τους προδότες, ψευδώνυμα και κρυπτογραφικό αλφάβητο.
  4. Ως το 1817-1818 απευθύνεται σε πλούσιους εμπόρους, που κυρίως αρνούνται· όταν ανοίγεται σε μικρεμπόρους και διανοούμενους, απλώνεται γρήγορα.
  5. Η ηγεσία, η Αόρατη Αρχή, μένει μυστική· ο Καποδίστριας αρνείται την αρχηγία και την αναλαμβάνει ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αξιωματικός του ρωσικού στρατού.
  6. Ο Υψηλάντης περνά τον Προύθο και κηρύσσει την επανάσταση στο Ιάσιο στις 24 Φεβρουαρίου 1821, αφήνοντας να εννοηθεί ότι τη στηρίζει η Ρωσία.
  7. Ο τσάρος την αποκηρύσσει, ο πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ αφορίζει τους επαναστάτες και ο Βλαντιμηρέσκου εκτελείται ως προδότης· ο Ιερός Λόχος πολεμά στο Δραγατσάνι αλλά ηττάται.
  8. Ο Υψηλάντης συλλαμβάνεται στην Αυστρία· στη μονή Σέκκου ο Γιωργάκης Ολύμπιος ανατινάζεται και ο Φαρμάκης αιχμαλωτίζεται και αποκεφαλίζεται.

Πρόσωπα

Νικόλαος Σκουφάς
ιδρυτής της Φιλικής Εταιρείας
Αθανάσιος Τσακάλωφ
ιδρυτής της Φιλικής Εταιρείας
Εμμανουήλ Ξάνθος
ιδρυτής της Φιλικής Εταιρείας
Ιωάννης Καποδίστριας
υπουργός της Ρωσίας, αρνήθηκε την αρχηγία
Αλέξανδρος Υψηλάντης
Γενικός Επίτροπος της Αρχής
Καραγεώργεβιτς
Σέρβος ηγέτης, μέλος της Εταιρείας
Βλαντιμηρέσκου
τοπικός ηγέτης στις Ηγεμονίες
Γρηγόριος Ε΄
πατριάρχης που αφόρισε τους επαναστάτες
Γιωργάκης Ολύμπιος
ανατινάχθηκε στη μονή Σέκκου
Ιωάννης Φαρμάκης
πιάστηκε στη μονή Σέκκου, αποκεφαλίστηκε

Όροι

Φιλική Εταιρεία
μυστική οργάνωση, Οδησσός 1814
Αόρατη Αρχή
η μυστική ηγεσία της Εταιρείας
Γενικός Επίτροπος της Αρχής
ο Αλέξανδρος Υψηλάντης
όρκος των Φιλικών
πίστη και μυστικότητα ως τον θάνατο
κρυπτογραφικό αλφάβητο
μυστικός κώδικας επικοινωνίας
καρμπονάροι
το πρότυπο οργάνωσης της Εταιρείας
παραδουνάβιες ηγεμονίες
σημερινή Ρουμανία
Προύθος
ποταμός που πέρασε ο Υψηλάντης
Ιάσιο
εκεί κηρύχθηκε η επανάσταση, 24/2/1821
αφορισμός
η καταδίκη του κινήματος από τον πατριάρχη
Ιερός Λόχος
μονάδα από εθελοντές σπουδαστές
Δραγατσάνι
κρίσιμη μάχη, 7 Ιουνίου 1821
μονή Σέκκου
το τέλος των τελευταίων αγωνιστών

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιοι ίδρυσαν τη Φιλική Εταιρεία και με ποιον σκοπό;

Ο Νικόλαος Σκουφάς, ο Αθανάσιος Τσακάλωφ και ο Εμμανουήλ Ξάνθος, στην Οδησσό το 1814, μαζί με τον Παναγιώτη Αναγνωστόπουλο ως πρωτεργάτη. Σε αντίθεση με παλαιότερες οργανώσεις που νοιάζονταν για την παιδεία, στόχος της ήταν να προετοιμάσει τον ένοπλο αγώνα για ανεξαρτησία.

Γιατί η επανάσταση ξεκίνησε από τις παραδουνάβιες ηγεμονίες;

Γιατί, με βάση παλαιότερες ρωσοτουρκικές συνθήκες, εκεί δεν υπήρχε τουρκικός στρατός, και λίγο πιο βόρεια βρισκόταν ρωσικός στρατός που οι Φιλικοί ήλπιζαν ότι θα βοηθούσε.

Γιατί απέτυχε το κίνημα του Υψηλάντη;

Οι πλούσιοι Έλληνες των Ηγεμονιών δεν βοήθησαν, η στρατολόγηση δεν προχώρησε, ο τσάρος αποκήρυξε την επανάσταση και άφησε τον τουρκικό στρατό να μπει, και ο πατριάρχης αφόρισε τους επαναστάτες. Η μάχη στο Δραγατσάνι (7 Ιουνίου 1821) χάθηκε.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.