απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 55

Όξυνση της πολιτικής κρίσης και η δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 (1963-1974)

Ο Γεώργιος Παπανδρέου κυβερνά με μεταρρυθμίσεις από το 1963, αλλά το 1965 ο βασιλιάς Κωνσταντίνος τον ρίχνει και ακολουθεί η «αποστασία». Στις 21 Απριλίου 1967 η χούντα του Παπαδόπουλου καταλαμβάνει την εξουσία· μετά το Πολυτεχνείο και την τραγωδία της Κύπρου, καταρρέει τον Ιούλιο του 1974.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Γεώργιος Παπανδρέου κυβερνά 1963-1965: μέτρα για τους φτωχότερους, χαλάρωση των διώξεων της Αριστεράς και, με τον Παπανούτσο, δωρεάν παιδεία και δημοτική στα σχολεία.
  2. Το 1965 ο Κωνσταντίνος, φοβούμενος ότι χάνεται ο έλεγχος του στρατού, διεκδικεί το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και ρίχνει τον Παπανδρέου.
  3. Ακολουθούν η «αποστασία», οι μεγάλες διαδηλώσεις των Ιουλιανών και κυβέρνηση αποστατών με τη στήριξη της ΕΡΕ· προκηρύσσονται εκλογές για τον Μάιο του 1967.
  4. Στις 21 Απριλίου 1967 η χούντα του Γεωργίου Παπαδόπουλου κάνει πραξικόπημα, επικαλούμενη τον «κομμουνιστικό κίνδυνο»· ο Κωνσταντίνος συνεργάζεται αρχικά και μετά από αποτυχημένη αντίδραση φεύγει.
  5. Η χούντα καταργεί Βουλή και κόμματα και διώκει τους αντιπάλους της· η ΕΟΚ παγώνει τη σύνδεση, οι ΗΠΑ συνεργάζονται.
  6. Αντίσταση: οι κηδείες του Παπανδρέου (1968) και του Σεφέρη (1971), η απόπειρα του Παναγούλη (1968), το κίνημα του Ναυτικού και η κατάληψη της Νομικής (1973).
  7. Στις 17 Νοεμβρίου 1973 άρμα ρίχνει την πύλη του Πολυτεχνείου· ακολουθούν δολοφονίες και συλλήψεις.
  8. Το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου φέρνει την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και η χούντα παραδίδει την εξουσία στις 23 Ιουλίου 1974.

Πρόσωπα

Γεώργιος Παπανδρέου
πρωθυπουργός 1963-1965
Ευάγγελος Παπανούτσος
παιδαγωγός της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης
Κωνσταντίνος
βασιλιάς από το 1964
Παναγιώτης Κανελλόπουλος
αρχηγός της ΕΡΕ μετά τον Καραμανλή
Γεώργιος Παπαδόπουλος
συνταγματάρχης, αρχηγός της χούντας
Αλέκος Παναγούλης
απόπειρα κατά του Παπαδόπουλου, 1968
Γιώργος Σεφέρης
νομπελίστας, η κηδεία του έγινε διαδήλωση
Μακάριος
πρόεδρος της Κύπρου, ανατράπηκε το 1974

Όροι

δωρεάν παιδεία
μεταρρύθμιση επί Γ. Παπανδρέου
Ιουλιανά
διαδηλώσεις του καλοκαιριού 1965
αποστασία
διάσπαση της Ένωσης Κέντρου, 1965
αποστάτες
βουλευτές που άφησαν τον Παπανδρέου
χούντα
συνωμοτική ομάδα αξιωματικών
απριλιανή δικτατορία
21 Απριλίου 1967 - Ιούλιος 1974
κίνημα του Ναυτικού
Μάιος 1973
κατάληψη της Νομικής
Φεβρουάριος-Μάρτιος 1973
εξέγερση του Πολυτεχνείου
Νοέμβριος 1973
17η Νοεμβρίου
σχολική γιορτή για το Πολυτεχνείο
τουρκική εισβολή στην Κύπρο
1974
πτώση της χούντας
23 Ιουλίου 1974

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ήταν η «αποστασία» του 1965;

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος ζήτησε να διαλέγει ο ίδιος τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, κάτι αντίθετο στο σύνταγμα, και ανάγκασε τον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου να παραιτηθεί τον Ιούλιο του 1965. Έπεισε μετά βουλευτές της Ένωσης Κέντρου να εγκαταλείψουν τον αρχηγό τους· ο λαός τους είπε αποστάτες.

Πώς κυβέρνησε η απριλιανή δικτατορία;

Η χούντα του συνταγματάρχη Παπαδόπουλου ανέστειλε βασικά άρθρα του συντάγματος, έκλεισε τη Βουλή, διέλυσε τα κόμματα και καταδίωξε πολιτικούς και αντιφρονούντες με εκτοπίσεις, φυλακίσεις και βασανιστήρια. Η ΕΟΚ πάγωσε τη σύνδεση με την Ελλάδα, ενώ οι ΗΠΑ συνεργάστηκαν με τους δικτάτορες.

Πώς έπεσε η δικτατορία;

Η χούντα οργάνωσε πραξικόπημα στην Κύπρο κατά του προέδρου Μακαρίου. Η Τουρκία, με πρόσχημα ότι ήταν εγγυήτρια δύναμη, αποβίβασε στρατό και κατέλαβε μεγάλο μέρος του νησιού. Η δικτατορική κυβέρνηση δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει την κρίση και στις 23 Ιουλίου 1974 παρέδωσε την εξουσία στους πολιτικούς.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.