Ο εμφύλιος πόλεμος και τα κύρια προβλήματα της μετεμφυλιακής Ελλάδας (1944-1963). Ο κυπριακός αγώνας (1955-1960)
Μετά την Απελευθέρωση η σύγκρουση για το πολιτικό μέλλον της χώρας φέρνει τα Δεκεμβριανά και τον εμφύλιο πόλεμο (1946-1949), που κερδίζει ο κυβερνητικός στρατός με αμερικανική στήριξη. Η μετεμφυλιακή Ελλάδα έχει ανάπτυξη αλλά περιορισμένες ελευθερίες, ενώ η Κύπρος κερδίζει την ανεξαρτησία της το 1960.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 5415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα Δεκεμβριανά (1944) ξεσπούν για τον αφοπλισμό μόνο του ΕΛΑΣ και τελειώνουν με ήττα του ΕΑΜ· η συμφωνία της Βάρκιζας (1945) δεν εφαρμόζεται και ακολουθούν διώξεις αριστερών.
Το ΚΚΕ απέχει από τις εκλογές του 1946, που κερδίζει το Λαϊκό κόμμα· η επίθεση στο Λιτόχωρο θεωρείται το έναυσμα του Εμφυλίου· ένα αμφίβολο δημοψήφισμα φέρνει πίσω τον Γεώργιο Β΄.
Ιδρύεται ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (1946)· το 1947 οι ΗΠΑ αντικαθιστούν τη Βρετανία (δόγμα Τρούμαν), στήνονται στρατόπεδα όπως η Μακρόνησος και το ΚΚΕ κηρύσσεται παράνομο.
Ο κυβερνητικός στρατός του Παπάγου νικά τον Δημοκρατικό Στρατό τον Αύγουστο του 1949, αφήνοντας περίπου 50.000 νεκρούς και βαθύ διχασμό.
Η μετεμφυλιακή Ελλάδα είναι βασιλευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία με διώξεις αριστερών· το σύνταγμα του 1952 δίνει ψήφο στις γυναίκες αλλά είναι αυταρχικό· το καθεστώς στηρίζεται στο παρακράτος, στη μοναρχία και στις ΗΠΑ.
Κυβερνούν ο Πλαστήρας, ο Παπάγος (1952-1955) και ο Καραμανλής με την ΕΡΕ (1955-1963)· ιδρύονται η ΕΔΑ (1951) και η Ένωση Κέντρου (1961)· το 1963 δολοφονείται ο Λαμπράκης και παραιτείται ο Καραμανλής.
Η οικονομία αναπτύσσεται (ΔΕΗ 1950, έργα, ξένες επενδύσεις, αρχή ένταξης στην ΕΟΚ 1961), αλλά πολλοί μεταναστεύουν· τα Δωδεκάνησα ενσωματώνονται (1948).
Ο ένοπλος κυπριακός αγώνας κατά της Αγγλίας ξεκινά το 1955· οι συνθήκες Ζυρίχης και Λονδίνου (1959) φέρνουν την Κυπριακή Δημοκρατία (1960) με πρόεδρο τον Μακάριο.
Η πρώτη φάση της εμφύλιας σύγκρουσης. Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας αποφάσισε να αφοπλιστεί μόνο ο ΕΛΑΣ· στο συλλαλητήριο του ΕΑΜ στις 3 Δεκεμβρίου 1944 έπεσαν πυροβολισμοί και σκοτώθηκαν περίπου 30 άνθρωποι. Ακολούθησαν μάχες ενός μήνα στην Αθήνα ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και στις κυβερνητικές δυνάμεις με βρετανική βοήθεια, που τελείωσαν με ήττα του ΕΑΜ.
Γιατί δεν έφερε ειρήνη η συμφωνία της Βάρκιζας;
Η συμφωνία (Φεβρουάριος 1945) προέβλεπε διάλυση του ΕΛΑΣ, αμνηστία, ελευθερίες, δημοψήφισμα για τον βασιλιά και απομάκρυνση των συνεργατών των κατακτητών. Οι βασικοί της όροι δεν εφαρμόστηκαν και άρχισαν διώξεις αριστερών, οπότε η σύγκρουση ξανάναψε το 1946.
Ποιες ήταν οι συνέπειες του εμφυλίου πολέμου;
Περίπου 50.000 νεκροί, 80.000 πολιτικοί πρόσφυγες στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, 700.000 εκτοπισμένοι από τα σπίτια τους και μεγάλες καταστροφές. Χώρισε βαθιά τους Έλληνες σε δύο στρατόπεδα και για χρόνια οι αριστεροί διώκονταν, με φυλακές, εξορίες και «δηλώσεις νομιμοφροσύνης».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.