Τον 19ο αιώνα η επιστήμη δένεται με την οικονομία και γίνεται επάγγελμα, με πρώτη τη χημεία. Φαραντέι, Έντισον, Παστέρ και Δαρβίνος αλλάζουν τη γνώση, ενώ ο Κοντ, ο Χέγκελ, ο Μαρξ και ο Νίτσε προτείνουν νέους τρόπους να σκεφτόμαστε την κοινωνία και την ιστορία.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 2415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η επιστήμη του 19ου αιώνα φέρνει πολλά νέα επιτεύγματα και δένεται στενά με την οικονομία· γίνεται επάγγελμα και η χημεία κυριαρχεί.
Ο Φαραντέι συνδέει ηλεκτρισμό και μαγνητισμό και ο Μάξγουελ δείχνει τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα.
Ο Μπελ φτιάχνει το τηλέφωνο, ο Έντισον τον λαμπτήρα και σταθμό ηλεκτρισμού στη Νέα Υόρκη, ο Μορς τηλεγραφικό δίκτυο στις ΗΠΑ.
Ο Παστέρ με τον Κοχ μελετούν τα μικρόβια, φτιάχνουν εμβόλιο για τη λύσσα και την παστερίωση.
Ο Δαρβίνος (1859) διατυπώνει τη θεωρία της εξέλιξης μέσω φυσικής επιλογής· ο κοινωνικός δαρβινισμός τη χρησιμοποιεί για να δικαιολογήσει την κυριαρχία ισχυρών σε αδύναμους.
Ο Κοντ διατυπώνει τον νόμο των τριών σταδίων και τον θετικισμό· ο Χέγκελ τη διαλεκτική μέθοδο (θέση, αντίθεση, σύνθεση).
Μαρξ και Ένγκελς βάζουν στη θέση των ιδεών την ύλη και την πάλη των τάξεων· ο Νίτσε κηρύσσει τον υπεράνθρωπο.
Γιατί οι εφαρμογές της εξυπηρετούσαν την οικονομία: συνθετικά υφάσματα και χρώματα για την υφαντουργία, λιπάσματα για τη γεωργία, εμβόλια και φάρμακα. Πάνω από το μισό των επιστημόνων που ζούσαν από την επιστήμη τον 19ο αιώνα ήταν χημικοί.
Τι υποστήριξε ο Δαρβίνος;
Στο έργο Η καταγωγή των ειδών (1859) έγραψε ότι τα σημερινά ζώα και φυτά εξελίχθηκαν σιγά σιγά από λίγα, απλούστερα είδη και ότι επικρατούν όσα προσαρμόζονται καλύτερα: εξέλιξη μέσω φυσικής επιλογής. Η εκκλησία αντέδρασε έντονα, και η αυθαίρετη μεταφορά της θεωρίας στην κοινωνία γέννησε τον κοινωνικό δαρβινισμό.
Τι είναι ο θετικισμός του Κοντ;
Η ιδέα ότι η γνώση περνά από τρία στάδια, θεολογικό, μεταφυσικό και θετικό (επιστημονικό), και ότι η κοινωνία πρέπει να οργανωθεί με βάση επιστημονικούς νόμους, με τη βοήθεια της κοινωνιολογίας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.